AI-bedrijven kopen boekwinkel van Nancy leeg: 'Deze boeken gaan door de shredder'

In dit artikel:

Tweedehandsboekhandelaar Nancy Schot uit Hendrik-Ido-Ambacht verkoopt sinds ongeveer vijf maanden opvallend veel Nederlandse boeken aan bedrijven in de Verenigde Staten en Canada. Het gaat inmiddels om duizenden exemplaren, waaronder boeken die jarenlang onverkocht in haar loods lagen. De bestellingen vielen op omdat bedrijven zonder bezwaar kleine boekjes van enkele euro’s kochten, maar telkens hoge verzendkosten betaalden en kort daarna opnieuw willekeurige titels bestelden.

Schot vermoedt dat de boeken worden aangeschaft voor het trainen van AI-modellen. Data-ethicus Ajuna Soerjadi zegt dat dit een bekend proces is: in Noord-Amerika worden de boeken van hun kaft ontdaan, snel gescand en gebruikt om chatbots beter Nederlands te laten leren. Daarna belanden ze in de shredder. Volgens Soerjadi gebeurt dat zonder toestemming van auteurs en verliezen de bedrijven de inhoudelijke waarde van de boeken uit het oog.

Schot vindt de handel commercieel aantrekkelijk, maar verkoopt haar boeken liever aan liefhebbers. Tegelijk ziet ze voordelen in het gebruik van boeken voor AI-training, omdat die volgens haar betrouwbaarder zijn dan willekeurige internetinformatie. Ze vreest voorlopig niet voor het verdwijnen van Nederlandse literatuur: de verkochte titels zijn gangbaar en ze heeft er nog veel exemplaren van. Ze blijft daarom vooral inkopen en verkopen uit liefde voor boeken en doet geen speciale aankopen voor AI-bedrijven.