Beja (75) rijdt al tientallen jaren met vrachtwagens naar Oekraïne: 'Hulp blijft nodig'

In dit artikel:

De 75-jarige Beja Kluiters zet zich al 34 jaar in voor Stichting Spoetnik, die vanuit Vlaardingen humanitaire hulp naar Oekraïne brengt. De organisatie verzamelt onder meer kleding, meubels, bedden, dekens, keukenspullen en afgeschreven schoolmeubilair. De goederen gaan via samenwerkende organisaties naar onder andere Kyiv en Lubny, waar ze worden verdeeld onder burgers die door de oorlog zijn getroffen.

Kluiters raakte in 1989 bij Oekraïne betrokken, nadat ze het land op aanraden van haar Oekraïense schoonmoeder bezocht. Ze werd geconfronteerd met grote armoede. Na de onafhankelijkheid van Oekraïne in 1991 kwamen hulpvragen van familieleden, Tsjernobylslachtoffers, kindertehuizen, ziekenhuizen en ouderen. Haar eerste vrachtwagen met hulp groeide uit tot Stichting Spoetnik.

Hoewel Kluiters de stichting vijf jaar geleden nog geleidelijk wilde afbouwen omdat de situatie in Oekraïne leek te verbeteren, maakte de Russische invasie van 2022 dat onmogelijk. Veel familieleden van haar raakten direct door het geweld getroffen: huizen werden verwoest en een neef verloor een been. Sindsdien is de behoefte aan hulp groot gebleven, vooral onder binnenlands ontheemden die soms met slechts één tas hun huis ontvluchtten.

Naast basisgoederen zijn voorzieningen voor de energievoorziening steeds belangrijker geworden. Russische aanvallen hebben het elektriciteitsnet kwetsbaar gemaakt. Aggregaten zijn nodig, maar kunnen in flatgebouwen vaak niet worden gebruikt vanwege uitlaatgassen en brandgevaar. Draagbare accu’s, zoals een geschonken EcoFlow, helpen bewoners om bijvoorbeeld een koelkast, computer of telefoon tijdelijk te laten werken. Ook worden in de winter opvangplekken ingericht waar mensen warmte, eten en de mogelijkheid om hun telefoon op te laden vinden. Scholen gebruiken bovendien schuilkelders waarin tijdens aanvallen ook les kan worden gegeven.

In 34 jaar tijd vervoerde Spoetnik meer dan 2,5 miljoen kilo hulp. In de eerste weken na de invasie vertrok soms dagelijks een vrachtwagen; tegenwoordig gaat er maandelijks één vrachtwagen met ongeveer tienduizend kilo goederen naar Oekraïne. Kluiters en secretaris Frank de Jong weten niet wanneer de oorlog eindigt, maar willen doorgaan zolang er behoefte is en de financiële middelen het toelaten.

Het werk wordt voor Kluiters steeds zwaarder, omdat ze veel mensen in Oekraïne persoonlijk kent en via alarmeringsapps dagelijks aanvallen volgt. Toch blijft ze hopen dat de hulp Oekraïners laat voelen dat mensen ver weg aan hen denken. De Jong verwacht dat na vrede een nieuwe, omvangrijke opgave wacht: de wederopbouw van het land.