Deze bioloog kwam met dead-duck-day, nu gaat hij met pensioen

In dit artikel:

Kees Moeliker (65) neemt na 37 jaar afscheid van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam. Zijn vertrek valt samen met Dead Duck Day, de jaarlijkse herdenking van een gebeurtenis die hem wereldberoemd maakte: op 5 juni 1995 vloog een wilde eend tegen het glazen museumgevel en overleed; een andere eend werd kort daarna bij het karkas gezien. Die bizarre observatie leidde tot een wetenschappelijke publicatie, een boek en uiteindelijk de Ig Nobelprijs, en maakte van die ene eend een icoon in de bijzondere dodendierencollectie van het museum.

Moeliker werkte als bioloog, conservator, vogelaar, verhalenverteller en de laatste jaren als directeur. Hij bouwde een collectie op van dode dieren met opvallende verhalen — van een “dominomuizen” die werd doodgeschoten tot een vastgevroren ijsvogel en een egeltje gevonden bij een snackbar — waarmee het museum publiek nieuwsgierig maakt naar ecologie en menselijke interactie met dieren. Zijn collega Jelle Reumer ziet in hem iemand die wetenschap toegankelijk maakt met humor en Rotterdamse nuchterheid.

Buiten het museum werd Moeliker een bekend gezicht via televisie en radio. Samen met zangeres Frédérique Spigt trok hij voor het programma Fauna & Gemeenschap door de stad op zoek naar dieren en onverwachte natuur, vaak zonder script maar altijd gedreven door nieuwsgierigheid. Radiomaker Chris Vemer noemde hem een “wandelende verhalenmachine”; publiek en media waardeerden zijn droge humor en koppeling van feiten aan anekdotes. Zowel Spigt als Moeliker geven aan graag door te willen gaan met gezamenlijke projecten zolang ze mobiel en spraakzaam blijven.

Moeliker profileerde zich ook als pleitbezorger voor stadse natuur. Hij promoot het idee van Nationaal Park Rotterdam — de gedachte dat de stad niet alleen van mensen is maar ook van planten en dieren — en hamert op beter beheer, slimmer maaien en ruimte maken op plekken waar vaak alleen bouwplannen gezien worden. Hij bekritiseert plannen voor Stadionpark Feyenoord die volgens hem te veel op woningbouw inzetten; “het heet niet voor niets park”, zei hij daarover.

Een nieuwe persoonlijke missie is het verbeteren van het imago van de nijlgans (Egyptian goose). Waar velen klagen over geluid en uitwerpselen, ziet Moeliker een vogel die slim gebruikmaakt van kansen in de stad; hij pleit zelfs voor een andere naam zoals “bermeend”. Hij wil onderzoek doen in Zuid-Afrika naar het oorspronkelijke gedrag van de soort en schrijft er een boek over — financiering wordt nog gezocht.

Op 5 juni om 17:55 uur wordt traditioneel stilgestaan bij de beroemde eend; dit jaar krijgt dat moment extra betekenis omdat Moeliker dan afscheid neemt. Hij gaat met pensioen, maar aan stoppen lijkt hij niet te denken: onderzoek, publicaties en publieke betrokkenheid blijven op de planning staan.