Dit is waarom je vaak wordt aangehouden als je betrokken bent bij een ernstig ongeluk

In dit artikel:

Na een ernstig verkeersongeluk onderzoeken politie en Openbaar Ministerie (OM) of er sprake is van een strafbaar feit en of betrokkenen als verdachte moeten worden aangemerkt. Aanhouden is geen automatisme: alleen bij concrete aanwijzingen voor strafbaar rijgedrag — zoals rijden met hoge snelheid, flinke onoplettendheid of rijden onder invloed — wordt iemand verdacht en mogelijk aangehouden. Stéphanie Heinerman (OM) en Andrea Berkhof (verkeerspolitie) benadrukken dat men soms aanvankelijk als verdachte wordt gezien maar na nader onderzoek wordt vrijgesproken.

Werkwijze ter plaatse
Het basisteam van de politie is doorgaans het eerst ter plaatse; bij ernstige ongevallen schakelen ze gespecialiseerde teams in. Aanrijdingsselecteurs en de Verkeersongevallenanalyse (VOA) bekijken sporen, schadebeelden en de plek van het letsel om snel in te schatten of er sprake kan zijn van strafbaar gedrag. Directe tests — een blaastest voor alcohol en een speekseltest voor middelen als cocaïne, amfetamine, methamfetamine, THC en GHB — geven een eerste indicatie. Positieve eerstemetingen leiden vaak tot vervolgonderzoek: bloedonderzoek voor drugs en een ademanalyse na een positieve blaastest.

Bewijsvorming en vervolg
Na een aanhouding heeft de politie negen uur voor het eerste onderzoek, waarin bijvoorbeeld camerabeelden worden veiliggesteld en getuigen/verdachten worden gehoord. Indien nodig kan de aanhouding tot driemaal 24 uur worden verlengd; de politie heeft maximaal 180 dagen om bewijs te verzamelen voordat de zaak bij het OM komt. Dat bewijs bestaat uit verhoren, dashcam- en camerabeelden, forensische sporen op de weg, voertuigdata en laboratoriumuitslagen van bloedonderzoek. Soms zijn sporen schaars (regen, weinig schade) en duurt technisch bewijs zoals voertuig- of telefoononderzoek langer.

Menselijke kant en rechtspositie
Politie en OM houden rekening met het gegeven dat veel verdachten ook slachtoffers zijn: bestuurders raken soms gewond en zijn emotioneel aangedaan. Berkhof wijst erop dat aangehouden personen rechten hebben, waaronder recht op een gefinancierde advocaat en het zwijgrecht.

Praktische kanttekeningen
Eerste indicatieve tests zijn niet definitief: een Rotterdamse trambestuurder bleek eerst positief op THC, maar latere analyses toonden onvoldoende niveaus voor strafvervolging. Ook kan iemand pas later als verdachte worden aangemerkt als bijvoorbeeld medische zorg eerst moest voorgaan of nieuwe bewijsstukken boven water komen.

Advies
De politie waarschuwt voor afleiding in het verkeer: lezen of schrijven op een smartphone vergroot de kans op een ongeluk ongeveer 2,5 keer. Aandacht en naleving van verkeersregels verminderen de kans op zware ongevallen en de mogelijke juridische consequenties.