Dit is waarom de burgemeester de blokkades van demonstranten in de haven niet verbiedt
In dit artikel:
Actievoerders van Geef Tegengas leggen sinds 9 mei herhaaldelijk de Havenspoorlijn in de Rotterdamse haven lam; vooral deze maand gebeurt dat bijna dagelijks. De spoorlijn, onderdeel van de Rotterdamse aansluiting van de Betuwelijn, is cruciaal voor het vervoer van containers en goederen tussen havenbedrijven en het nationale spoornet. Door de blokkades konden veel goederentreinen de haven niet in of uit, wat volgens ProRail vorig jaar al zo’n 150.000 euro per uur kostte; ondernemersvereniging Deltalinqs spreekt inmiddels van economische schade in de miljoenen. De politie heeft tientallen demonstranten aangehouden.
Geef Tegengas eist drie wijzigingen van de haven: 1) geen doorvoer meer van wapens en andere militaire goederen richting of vanuit Israël; 2) onmiddellijke stop op doorvoer van grondstoffen en goederen die volgens de groep gelinkt zijn aan mensenrechtenschendingen; en 3) een volledige uitschakeling van vervuilende fossiele brandstoffen in de haven uiterlijk in 2035. De beweging kondigde op Instagram aan op 27 juni de hele haven te willen platleggen.
De blokkades leiden tot felle politieke en zakelijke verontwaardiging. Deltalinqs en ProRail willen een einde aan de acties vanwege de economische schade. In de Rotterdamse gemeenteraad debatteerden Leefbaar Rotterdam en PRO met burgemeester Carola Schouten; beide partijen zijn kritisch, maar verschillend gekleurd: Leefbaar spreekt van doelbewuste ontwrichting en wil dat Schouten alles doet om de acties te stoppen, terwijl PRO begrip toont voor de wanhoop achter demonstraties en waarschuwt dat ontevredenheid serieus genomen moet worden.
Burgemeester Schouten legt uit dat haar bevoegdheden beperkt zijn door de Wet openbare manifestaties. Zij moet demonstraties gelijk behandelen en heeft geen algemeen verbodrecht puur op grond van onwelgevalligheid van de inhoud. Zij kan een manifestatie beperken of beëindigen als die een gevaar vormt voor veiligheid, volksgezondheid of verkeersveiligheid, of aanwijzingen geven over wél toegestane locaties. Schouten benadrukt dat het toebrengen van schade wel strafbaar is, maar dat vervolging en de beoordeling of er sprake is van een strafrechtelijke overtreding liggen bij het Openbaar Ministerie; de politie kan alleen arresteren wanneer een strafbaar feit wordt vastgesteld. Ze ziet geen reden om in gesprek te gaan met de actievoerders naar aanleiding van een anonieme brief.
Kort gezegd staat de stad tegenover een conflict tussen dringende economische belangen en politieke protestpraktijken; de burgemeester kan demonstraties alleen binnen de wettelijke kaders reguleren en verwijst strafrechtelijke afhandeling van blokkades en schade naar het OM.