Burgemeesters sluiten wekelijks woningen na explosies, soms raken bewoners dakloos

In dit artikel:

Sinds de wetswijziging in 2024, die burgemeesters meer bevoegdheden gaf om panden bij ernstig geweld snel te verzegelen, worden woningen wekelijks gesloten. Dat blijkt uit onderzoek van Trouw op basis van Kadastergegevens: na 46 sluitingen in 2023 steeg het aantal naar 160 in 2024 en bedroeg het afgelopen jaar 141. Rotterdam voert de lijst aan met 70 sluitingen; ook Amsterdam (26), Almere (21), Amersfoort (12) en Utrecht (9) tellen relatief veel zaken.

In ongeveer de helft van de gevallen is een explosie de aanleiding, vaak veroorzaakt door zwaar vuurwerk. Andere redenen zijn schietpartijen, de vondst van wapens of illegale prostitutie. De verruimde bevoegdheid maakt het mogelijk een pand met spoed te verzegelen, zodat niemand erin of eruit mag, en verhuurders mogen de huur buitengerechtelijk beëindigen als gevolg van zo’n sluiting.

Advocaten en juristen uiten stevige kritiek: zij stellen dat burgemeesterlijke beslissingen vaak gebaseerd zijn op summiere politierapporten en dat bewoners die niets met het geweld te maken hebben onterecht hun huis kwijtraken, soms met blijvende dakloosheid tot gevolg. Hoogleraar Michel Vols wijst erop dat ook derden—een woedende ex, een concurrent of een vergisexplosie—achter een aanslag kunnen zitten, waardoor onschuldige bewoners worden getroffen.

De vereniging van burgemeesters benadrukt dat sluitingen niet lichtvaardig worden toegepast en vooral dienen om acuut gevaar en de openbare orde te beschermen. Trouw vermoedt dat het werkelijke aantal sluitingen hoger ligt, omdat niet alle gemeenten verplichtingen tot inschrijving in het Kadaster altijd nakomen (met Dordrecht en Den Haag als voorbeeld).