Cees (71) waakt aan bed in laatste levensfase: 'Niemand verdient het om alleen te sterven'

In dit artikel:

Cees Kros (71) uit Sliedrecht is waakvrijwilliger in woonzorgcentrum Overslydrecht en zit regelmatig aan het bed van bewoners in de terminale fase. Hij nam tweeënhalf jaar geleden, op verzoek van de geestelijk verzorger en gesteund door het verzorgend personeel, spontaan plaats in de toen opgerichte waakgroep. De groep telt twaalf vrijwilligers en is inzetbaar zeven dagen per week tussen 10:00 en 22:00 uur in blokken van twee uur; waken gebeurt altijd in overleg met familie.

Aanvankelijk twijfelde Cees of hij dit werk wel kon doen — het vooruitzicht van iemand zien sterven maakte hem ongerust — maar hij ontdekte dat het niet zozeer om de dood zelf gaat, maar om contact maken: praten over alledaagse onderwerpen, een hand vasthouden, of gewoon aanwezig zijn. Hij benadrukt dat ook niet-bewuste bewoners vaak voelen dat er iemand is. Zijn beleving van mensen met dementie is veranderd: waar hij vroeger de neiging had om in te gaan tegen hun verhalen, heeft hij geleerd die realiteit te respecteren en te zoeken naar wat bewoners nog wél kunnen. Een motto dat hij uitdraagt is: "Niemand verdient het om alleen te sterven."

De waakvrijwilligers vullen een praktisch gat: verzorgend personeel heeft niet de tijd om lange periodes bij terminale bewoners te blijven, zeker wanneer bewoners weinig familiebezoek krijgen of er meerdere sterfgevallen zijn (soms tot drie per week volgens Cees). Voor Cees persoonlijk heeft het vrijwilligerswerk veel opgeleverd: het verrijkt zijn kijk op leven en ziekte, geeft hem voldoening en raakt hem wanneer nabestaanden hun dank uitspreken.

Naast waken blijft hij ook andere vrijwilligersactiviteiten doen in het centrum — koffiedrinken, bingo en spelletjes — omdat hij ziet hoezeer die kleine momenten het welzijn van bewoners vergroten.