De eerste vier jaar van de Rotterdamse wijkraad: leegloop, weinig inspraak maar ook succes
In dit artikel:
De eerste vierjarige periode van de Rotterdamse wijkraden loopt bijna af en toont tegelijk vooruitgang en knelpunten. Sinds de afschaffing van de gebiedscommissies in 2022 functioneren 37 wijkraden en twee dorpsraden die advies uitbrengen aan wethouders, jaarlijks eigen acties opstellen en doorgaans twee keer per maand vergaderen. Aanvankelijk meldden zich ruim 600 kandidaten; ongeveer 300 werden verkozen. Toch namen veel gekozenen voortijdig afscheid: in april vorig jaar was ruim een derde van de leden al gestopt, soms omdat zij zich niet serieus gehoord voelden.
Wijkraadsleden klagen vooral over beperkte invloed en trage of ontbreken-de terugkoppeling vanuit de gemeente. Janine Kallenbach (Lage Land/Prinsenland/'s-Gravenland) ervaart dat adviezen soms geen onderbouwde reactie krijgen en dat vaststaande gemeentelijke kaders ruimte voor lokale wensen — zoals meer jeugdactiviteiten — beperken. Ook Sultan Baglikol (Afrikaanderwijk) signaleert frustratie: plannen voor het Afrikaanderpark werden vroeg geïnitieerd door de wijkraad, maar pas aan het eind van de termijn op de agenda gezet, waardoor concrete uitvoering jaren kan vertragen.
Wethouder Robert Simons (Leefbaar Rotterdam) erkent dat de startperiode onduidelijk was en zegt dat de werkwijze inmiddels is aangepast: de status van elk advies wordt nu bijgehouden, wijkwethouders bezoeken elk kwartaal hun wijken, en jaarlijkse actieplannen (ongeveer 1.500) leidden tot afhandeling van 90 procent van de opgegeven punten. Een gezamenlijk evaluatieproces bracht verbeteringen voor de volgende termijn. Simons verzet zich echter tegen bindende adviezen: de gemeenteraad moet integraal afwegen wat goed is voor de hele stad, ook als dat lokaal nadelig kan uitpakken.
Beleid en procedures zorgden voor extra onrust: een gemeentelijk besluit dat bij vertrek van een partijgebonden wijkraadslid de opvolging door een partijgenoot verloopt in plaats van door de volgende individuele kandidaat, stuitte op kritiek. Kallenbach, die recent samen met andere actieve wijkraadsleden de lokale partij WIJ VAN DE WIJK oprichtte, vreest dat zo meer gewicht naar partijen gaat en minder naar bewoners. Haar initiatief wil wijkbelangen direct in de gemeenteraad beter vertegenwoordigen; ook haar 17-jarige zoon stelde zich verkiesbaar om jongeren een sterkere stem te geven.
Ondanks kritiek maakten wijkraden wel degelijk impact: voorbeelden zijn het voorkomen van een te kleine bibliotheekvestiging in een drukbevolkte wijk en verbeteringen op het gebied van verkeersveiligheid en lokale sociale initiatieven. Leden organiseerden activiteiten voor vrouwen, koppelden bewoners aan hulpinstanties en realiseerden plekken in het Huis van de Wijk.
Op 18 maart vinden de nieuwe wijkraadsverkiezingen gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen plaats; ongeveer 800 Rotterdammers hebben zich aangemeld als kandidaat, grofweg de helft op persoonlijke titel en de helft namens een groep of partij. De komende periode zal uitwijzen of de aanpassingen en de politieke betrokkenheid voldoende zijn om leden te behouden en de invloed van wijkraden te versterken.