Deze mensen gingen niet naar een psycholoog voor hulp, maar naar een filosoof

In dit artikel:

Praktische filosofie biedt een alternatief voor mensen met levensvragen die geen psychologische behandeling nodig hebben. In Rotterdam zochten zowel de 29‑jarige Arjan Andeweg als de 70‑jarige Ada Velthoven hulp bij praktisch filosoof Leo Hollander om helderheid te krijgen over respectievelijk loopbaan- en erfkwesties.

Arjan, net afgestudeerd als chemical engineer en werkzaam bij het waterschap aan de Maasboulevard, merkte na zijn studie dat hij geen richting voelde. Omdat hij geen psycholoog wilde en geen mentale stoornis vermoedde, gebruikte hij geld uit zijn ontwikkelbudget voor filosofische gesprekken. Hollander werkte niet met adviezen, maar met socratische vraagtechnieken: aannames ontleden, kernvragen formuleren en cliënten twee weken de tijd geven om die te laten bezinken. In veertien sessies ontdekte Arjan dat zijn belangrijkste waarden meer bij gezin en familie liggen dan bij snelle carrièreprogressie — een inzicht dat voor hem zwaarder woog dan het simplistische idee dat “familie belangrijk is”.

Hollander volgde de beroepsopleiding aan de Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW). Praktische filosofen leren daar een houding aan waardoor zij zonder oordeel gedachten kunnen bevragen en mensen kunnen helpen zelf tot keuzes te komen. Volgens Hollander komt het merendeel van zijn cliënten met vragen over liefde, werk of zingeving; tijdens en na de coronapandemie nam het aantal twintigers en dertigers in zijn praktijk toe.

Ada raadpleegde Hollander vorig jaar over een ethisch dilemma rond haar testament: na het overlijden van haar man twijfelde ze of een culturele stichting die zij en haar man wilden steunen, die steun nog verdiende gezien recente beslissingen van de stichting. In het gesprek werd zij zich bewust van strenger oordelen naar anderen dan naar zichzelf. Uiteindelijk besloot ze alsnog een deel van haar nalatenschap aan de stichting te geven, maar minder dan oorspronkelijk gepland — een besluit dat voortkwam uit haar eigen morele reflectie, niet uit iemands aanbeveling.

Beide cliënten zeggen in de toekomst terug te willen keren voor grote keuzes — bijvoorbeeld bij verkoop van het huis — omdat het lastig is jezelf systematisch tot de kern te bevragen. Praktische filosofie fungeert zo als een gestructureerde manier om waarden en veronderstellingen te onderzoeken zonder therapeutische diagnose of concrete adviesverlening.