Deze gemeenten vangen te weinig statushouders op, provincie dreigt met ingrijpen

In dit artikel:

De Zuid-Hollandse commissaris van de Koning Wouter Kolff waarschuwt Albrandswaard, Lansingerland, Vlaardingen en Zwijndrecht dat de provincie de huisvesting van statushouders kan overnemen. De vier gemeenten staan onder verscherpt toezicht omdat ze al langere tijd te weinig mensen met een verblijfsvergunning huisvesten.

De gemeenten hebben tot het einde van dit jaar om een concreet plan voor extra woonplekken in te dienen. Daarna krijgen ze enkele maanden om dat plan uit te voeren. Gebeurt dat niet, dan kan de provincie bijvoorbeeld woningen aankopen of hotelkamers huren op kosten van de betreffende gemeente. Volgens Kolff hebben statushouders op grond van hun verblijfsvergunning recht op woonruimte buiten de asielopvang.

Landelijk verblijven nog ongeveer 14.000 statushouders in een azc of noodopvang, terwijl zij al recht hebben op een woning. Daardoor komen er minder plekken vrij voor asielzoekers die nog wachten op een beslissing, waardoor de hele asielketen vastloopt. Kolff roept minister Bart van den Brink, verantwoordelijk voor de asielopvang en de Spreidingswet, op om gemeenten die achterblijven onder druk te zetten.

De Spreidingswet verplicht gemeenten bovendien om opvangplekken voor asielzoekers te organiseren. Uiterlijk 1 december moeten zij daarvoor plannen bij de provincie indienen. In totaal zijn landelijk 88.000 opvangplekken nodig, waaronder 5.600 voor alleenstaande minderjarige asielzoekers. Gemeenten kunnen kiezen voor een groot azc, meerdere kleinere locaties of tijdelijke opvang.

Kolff vindt ruimtegebrek en tegenstand van inwoners geen afdoende redenen om niet mee te werken. Gemeenten kunnen volgens hem creatiever zijn of onderling afspraken maken, bijvoorbeeld door taken rond asielopvang en de huisvesting van statushouders uit te ruilen. Ook politieke partijen die met verzet tegen azc’s verkiezingswinst boekten, moeten zich volgens hem aan nationale wetgeving houden. De provincie helpt gemeenten met kennis, subsidies, snellere vergunningprocedures voor flexwoningen en ondersteuning van burgemeesters. Sommige burgemeesters zijn bedreigd omdat zij de wettelijke opgaven willen uitvoeren.

Kolff maakt onderscheid tussen gemeenten die wel willen maar praktische problemen hebben en gemeenten die volgens hem niet willen. De eerste groep krijgt meer tijd, zolang er een uitvoerbaar plan ligt. Bij weigeraars wil hij sneller ingrijpen. Albrandswaard wijst op een tekort aan huurwoningen, maar schrapte ook een plan voor 70 flexwoningen. Vlaardingen vindt dat het met een Oekraïnedorp al voldoende doet en wil de voorrang van statushouders op de woningmarkt afschaffen. Lansingerland en Zwijndrecht zijn tegen de provinciale beoordeling in beroep gegaan bij de Raad van State; daarover is nog geen uitspraak.