Deze wijk werd in de jaren '80 futuristisch genoemd, zo ziet het er ruim 40 jaar later uit

In dit artikel:

In De Esch, een buurt in Rotterdam aan de Nieuwe Maas, staat een opvallende rij van 66 schuin gebouwde, zuidgeoriënteerde huizen die bekendstaan als de “zonnewoningen”. De woningen, 45 jaar geleden neergezet op het terrein van een voormalige drinkwaterinstallatie, hebben schuine gevels met Trombewanden — een passieve zonne-energiestrategie die warmte opvangt en geleidelijk in huis afgeeft. Bewoner Donald Spoor (79) zegt dat hij daarmee ongeveer 30 procent op de stookkosten bespaart, al blijft er wel een cv-ketel.

Het plan voor woonbebouwing ontstond nadat het drinkwaterleidingterrein in 1977 buiten gebruik werd gesteld. De fundering van de wijk rust op de pilaren van de vierde reinwaterkelder; die kolommen vormen nog altijd het geraamte onder de huizen. Een zware ijzeren deur in de straat Waterwerk geeft toegang tot die kelderruimte: donker, gevulde rijen pilaren (Donald zegt dat het er 88 zijn) en een indrukwekkende echo illustreren de verborgen industriële geschiedenis onder de buurt.

Bewoners reageren gemengd op het ontwerp: sommigen prijzen het futuristische uiterlijk en het uitzicht over de rivier — de buurt noemt deze strook ook wel de “Goudkust” — en het dorpse saamhorigheidsgevoel. Shelby (33), recent verhuisd met man en hond, waardeert de tuin en de betrokken buren: na de komst van haar baby kreeg het stel kaarten van buurtgenoten. Joey Barendse (25), die er sinds zijn studententijd woont, noemt de sociale activiteiten reden om te blijven. Donald heeft een boekenbibliotheekje van gerecyclede materialen geplaatst en noemt de buurt “een dorpje”.

Tegelijkertijd brengt de speciale architectuur praktische nadelen: in hittegolven kan het binnen tropisch warm worden door de Trombewanden, en het schuine dak veroorzaakt soms wateroverlast omdat regen niet goed afloopt. Veel bewoners hebben daarom op eigen initiatief zonnepanelen laten plaatsen, waarmee duurzaamheid opnieuw centraal staat.

Tot slot liggen er ideeën om het oude reservoir en de ondergrondse ruimtes te gebruiken als energiebron, maar zo’n herbestemming vergt volgens Donald een enorme investering. De wijk combineert daarmee erfgoed, innovatieve woningbouw uit het verleden en hedendaagse duurzaamheidsambities — met een mix van charme en praktische uitdagingen voor de bewoners.