Waarom Rotterdammers vaker dan andere mensen schelden: 'Plat praten past bij grote steden'

In dit artikel:

Schelden wordt vaak gezien als typisch Rotterdams, een beeld dat onder meer is versterkt door de beruchte video’s van Tiny en Lau. Taalkundige Marc van Oostendorp nuanceert dat stereotype: ook inwoners van steden als Den Haag kunnen grof taalgebruik bezigen. Toch past het platte en directe taalgebruik bij het traditionele beeld van de Rotterdammer als recht voor zijn raap, arbeider en weinig gevoelig voor taboes.

Volgens Van Oostendorp speelt ook sociale klasse een rol. In de negentiende eeuw schakelde de elite in Rotterdam over op het Standaardnederlands, terwijl het dialect bij de arbeiders bleef horen. Daardoor werd taal een teken van klasse en worden zware ziektetermen als ‘kanker’ en ‘tyfus’ volgens hem eerder in sommige sociale groepen gebruikt dan in andere.

Dat zulke woorden kwetsend zijn, staat buiten kijf. Door herhaling kunnen ze echter hun schokeffect verliezen, waarna mensen op zoek gaan naar nog grovere uitdrukkingen. Ook de klank draagt bij aan hun populariteit: harde medeklinkers als de k in ‘kanker’ en de t in ‘tyfus’ maken de woorden volgens de taalkundige explosief. Schelden kan opluchten, maar veelvuldig gebruik maakt de uitdrukkingen tegelijk minder indrukwekkend.