Dit verandert in 2026 voor automobilisten, huurders, zzp'ers en mensen met een uitkering of minimumloon

In dit artikel:

Per 1 januari 2026 treden opnieuw veel nieuwe regels, tarieven en wetten in werking in Nederland. Hieronder de belangrijkste veranderingen, met waar relevant data en achtergrond.

Belastingen en tarieven
- Btw: de btw op hotelovernachtingen en vakantieparken stijgt van 9% naar 21%. Kamperen waarbij je zelf tent/caravan/camper meeneemt blijft 9%. Een voorgenomen btw-verhoging op sporten, cultuur en theater werd door de Tweede Kamer tegengehouden. De gedeeltelijke aanpassing van de belastingschijven aan inflatie (niet volledig gecorrigeerd) zorgt er desalniettemin voor dat sommige mensen sneller in een hogere schijf terechtkomen; dit is een alternatief om extra inkomsten te genereren.
- Overdrachtsbelasting: voor woningen die niet zelf worden bewoond (vaak investeerders) daalt het tarief van 10,4% naar 8%. Overige bedrijfspanden blijven 10,4%. Voor kopers die de woning zelf bewonen blijft 2%; eerste koopsituatie blijft 0% onder voorwaarden (leeftijdseis, maximaal 34 jaar).
- Accijnzen en brandstof: accijns op benzine stijgt met 5,6 cent/liter, diesel met 3,6 cent en LPG met 1,3 cent; dit draait deels terug wat in 2022 werd verlaagd en moet bijdragen aan het afzwakken van geplande ov-bezuinigingen.
- Wegenbelasting: motorrijtuigenbelasting gaat omhoog voor bepaalde voertuigcategorieën.
- Belasting op leidingwater: de speciale heffing geldt voortaan tot de eerste 50.000 m3 in plaats van 300 m3; huishoudens blijven meestal buiten de extra last, het raakt vooral grootverbruikers.

Inkomen, uitkeringen en wonen
- Minimumloon: het wettelijk minimumloon voor 21+-jarigen stijgt halfjaarlijks en gaat nu van €14,40 naar €14,71 bruto per uur. Hierdoor worden ook diverse uitkeringen geïndexeerd: AOW voor alleenstaanden stijgt netto van €1.527,63 naar €1.558,15; bijstand, WIA, Wajong en andere uitkeringen volgen.
- Huurtoeslag: meer huurders komen in aanmerking. De oude harde huurgrenzen vervallen: voortaan telt inkomen en vermogen. Jongeren van 21 jaar kunnen direct volledige huurtoeslag ontvangen (voorheen pas vanaf 23).
- Huurverhogingen: vrije sector maximaal +4,4% (inflatie +1%), middenhuur maximaal +6,1% (cao-lonen +1%); sociale huur wordt traditioneel per 1 juli verhoogd met maximaal 4,1%. Verhogingen mogen in de praktijk één keer per 12 maanden toegepast worden.
- Overgangsmaatregelen voor pensioen: 24 pensioenfondsen stappen over naar het nieuwe pensioenstelsel; meer dan de helft van de deelnemers zit inmiddels in het nieuwe stelsel.

Consumptie, vervoer en openbaar vervoer
- NS-treinkaarten worden gemiddeld 6,5% duurder; dat is lager dan eerder gevreesd (NS had 12% nodig), omdat prijsstijgingen gespreid worden over vier jaar en eerdere overheidssubsidies nu wegvallen.
- Contant geld: winkeliers mogen geen contante betalingen van €3.000 of meer aannemen om witwassen tegen te gaan; particuliere transacties (bijv. via Marktplaats) vallen buiten het verbod.

Dierenwelzijn en fokken
- Het houden van bepaalde gefokte kattenrassen wordt verboden: vouwoorkatten (zoals de Schotse vouwoorkat) en naaktkatten (zoals Sphynx) mogen niet meer gehouden; fokken was al verboden. Katten die vóór 1 januari zijn geboren en gechipt mogen wel blijven, maar mogen niet meer deelnemen aan keuringen en tentoonstellingen. Argument: deze rassen lijden sneller aan erfelijke problemen, pijn en gezondheidsrisico’s.

Digitale zaken, energie en milieu
- Slimme en digitale meters: huishoudens moeten voortaan een slimme of digitale meter laten installeren; weigeren is niet meer toegestaan. De communicatiefunctie kan worden uitgezet; analoge draaischijfmeters verdwijnen omdat ze teruglevering van zonne-energie niet goed meten.
- PMD-afval: een aantal nieuwe verpakkingen mag in de PMD-zak/bak, zoals niet-leeg gemaakte koffiecapsules, huishoudelijke spuitbussen en grote folieverpakkingen, doordat verpakkingen en recycling verbeterd zijn.
- Recreatief vissen: vanaf 10 januari geldt in zout zeegebied de EU-regel dat vangst van zeebaars, paling en blauwvintonijn in een app (Rec-Fishing) geregistreerd moet worden met locatie, vistuig en maat/gewicht; doel is beter inzicht in effecten van recreatief vissen.

Administratie en handhaving
- Crypto: dienstverleners bij wie privésaldo’s in cryptomunten staan moeten saldo- en transactiegegevens doorgeven aan fiscale autoriteiten; EU-brede uitwisseling moet belastingontwijking op crypto bemoeilijken.
- Erfenissen: de termijn voor aangifte erfbelasting wordt verlengd van 8 naar 20 maanden, om nabestaanden meer ademruimte te geven.
- Schijnzelfstandigheid: de Belastingdienst mag werkgevers vanaf nu daadwerkelijk boetes opleggen voor het inlenen van schijnzelfstandigen (wet bestaat sinds 2016; waarschuwingen liepen al sinds 2025).
- Loonkostenvoordeel: het kortingstelsel voor werkgevers die iemand van 56+ uit uitkering aannemen verdwijnt (voor nieuwe aanstellingen); het loonkostenvoordeel voor mensen met arbeidsbeperkingen wordt juist permanent in plaats van maximaal 3 jaar.

Zorgpakket
- Basisverzekeringen: stoppen-met-roken-programma’s worden tot drie keer per jaar vergoed; oefentherapie voor axiale spondyloartritis komt in het basispakket; consulten waarin de huisarts een specialist om advies vraagt en verkennende ggz-gesprekken vallen niet meer onder het eigen risico.

Dit overzicht schetst de belangrijkste wijzigingen die per 2026 ingaan. Veel maatregelen zijn bedoeld om milieu, zorg, arbeidsmarkt en fraude aan te pakken of om de overheidsfinanciën aan te laten sluiten op recente politieke keuzes; voor persoonlijke gevolgen (huurtoeslag, belastingpositie, pensioen, zorgdekking) is het raadzaam individuele situaties te controleren bij relevante instanties of je eigen gemeente, Belastingdienst of zorgverzekeraar.