Drie maanden na verkiezingen hebben tien gemeenten nog geen nieuwe coalitie

In dit artikel:

Drie maanden na de gemeenteraadsverkiezingen hebben dertien gemeenten in de regio een nieuw college gevormd; in tien andere lopen de formatiegesprekken nog voort. Het tempo en de complexiteit van die processen verschillen sterk per plaats.

In Rotterdam gaat de formatie onrustig. GroenLinks-PvdA werd daar de grootste partij en nam het voortouw, maar eerste gesprekken met D66, VVD en DENK strandden. VVD-leider Tim Versnel haakte vorige maand af omdat er onvoldoende overeenstemming was. GroenLinks-PvdA startte daarop een tweede ronde, nu met D66 en VVD en aangevuld met CDA en Volt.

Dordrecht kende juist een vlottere afwikkeling: VVD, VSP Dordrecht, CU-SGP, CDA en D66 vormen het nieuwe college. Daardoor blijft de grootste partij, GroenLinks-PvdA, in de oppositie; het coalitieakkoord wordt volgende week dinsdag gepresenteerd.

Papendrecht vormde een opvallende ontwikkeling. De PVV werd onverwacht de grootste partij. Een eerste voorstel voor een college met PVV, VVD en CDA viel al vroeg af omdat het CDA zich daar niet in kon vinden. Vervolgens onderhandelden PVV en VVD met Onafhankelijk Papendrecht, ondanks eerdere twijfels van laatstgenoemde over samenwerking met de PVV. Afgelopen woensdag bereikten de drie partijen toch een akkoord; daarmee is Papendrecht, na Rucphen, de tweede gemeente waar de PVV in het college meedoet. Nikita de Ruiter (PVV) wordt wethouder.

In Vlaardingen tekent zich ook een nieuw stadsbestuur af: ONS Vlaardingen, VV2000/Leefbaar, VVD en 50PLUS. Beter voor Vlaardingen trok zich eindstrijd terug, waarna 50PLUS instapte. Het nieuwe college kondigt op meerdere dossiers ingrijpende koerswijzigingen aan ten opzichte van het vorige bestuur.

Gorinchem is een uitzonderingsgeval: vermoedens van verkiezingsfraude leidden tot een hertelling/nieuwe verkiezingen en vertraagden de formatie. Het Openbaar Ministerie doet nog onderzoek. Winnaar Democraten Gorinchem voert nu gesprekken met GroenLinks-PvdA, D66, CDA en Gorcum Actief.

Overzicht van de situatie per gemeente (coalitie gevormd of nog onderhandeld):
- Alblasserdam: nog geen coalitie
- Albrandswaard: EVA en Leefbaar Albrandswaard
- Barendrecht: nog geen coalitie
- Capelle aan den IJssel: GroenLinks-PvdA en Leefbaar Capelle
- Dordrecht: VVD, VSP, CU-SGP, CDA en D66
- Goeree-Overflakkee: Trots op Goeree-Overflakkee, CDA en GroenLinks-PvdA
- Gorinchem: nog geen coalitie (onderzoek OM)
- Hardinxveld-Giessendam: T@B en SGP
- Hendrik-Ido-Ambacht: nog geen coalitie
- Hoeksche Waard: nog geen coalitie
- Krimpen aan den IJssel: nog geen coalitie
- Lansingerland: Leefbaar 3B en CDA
- Maassluis: Leefbaar Maessluys en VVD
- Molenlanden: Doe mee!, SGP en CU
- Nissewaard: ONS Nissewaard, PvdA, Nissewaard Lokaal en VVD
- Papendrecht: PVV, VVD en Onafhankelijk Papendrecht
- Ridderkerk: nog geen coalitie
- Rotterdam: nog geen coalitie
- Schiedam: GroenLinks-PvdA, Alles voor Schiedam, DENK en VVD
- Sliedrecht: nog geen coalitie
- Vlaardingen: ONS Vlaardingen, VV2000/Leefbaar Vlaardingen, VVD en 50PLUS
- Voorne aan Zee: nog geen coalitie
- Zwijndrecht: alle partijen sloegen een raadsakkoord (geen traditionele coalitie)

De uitslagen tonen hoe lokaal politiek kiezen tot uiteenlopende samenstellingen leidt: in sommige gemeenten snel stabiele meerderheden, elders langdurige en soms gevoelige onderhandelingen met verrassende partners.