Experiment met ernstig verwarde personen onder één dak

In dit artikel:

In Poortugaal, bij Rotterdam, start ggz-instelling Antes een woonproef voor veertig dak- en thuisloze mensen met ernstige psychiatrische en verslavingsproblemen, vaak gecombineerd met een licht verstandelijke beperking. Veel bewoners vertoonden op straat verward of overlastgevend gedrag en verbleven eerder in gevangenissen of psychiatrische klinieken. Zij gaan onder intensief toezicht samenwonen in één gebouw. De voordeur blijft op slot, terwijl bewoners hun eigen kamerdeur kunnen afsluiten. De meesten mogen alleen naar buiten als hun begeleiders dat verantwoord vinden. Dat is mogelijk vanwege een door de rechter opgelegde zorgmachtiging.

De bewoners kunnen naar verwachting ongeveer acht jaar blijven. Zo’n langdurige, beveiligde woonplek ontbreekt vrijwel volledig in Nederland, terwijl naar schatting 1.500 mensen met een hoog veiligheidsrisico tot deze doelgroep behoren. Ongeveer een derde van hen leeft op straat en veroorzaakt regelmatig overlast. Bestaande psychiatrische klinieken bieden meestal slechts tijdelijk plaats en reguliere begeleid-wonenvoorzieningen hebben volgens Antes te weinig toezicht en beveiliging.

Drugsgebruik wordt in de nieuwe woonvorm niet toegestaan, maar bewoners worden niet direct weggestuurd als zij terugvallen; vrijwel iedereen heeft een verslavingsprobleem. De organisatie Levensloopaanpak, met onder meer politie, reclassering en het Openbaar Ministerie, helpt bij de monitoring en begeleiding. Omdat het project op het beveiligde terrein van Antes ligt, kon het ondanks mogelijke bezwaren van omwonenden worden gerealiseerd. De initiatiefnemers hopen dat het experiment navolging krijgt, want de behoefte aan dergelijke woningen is landelijk veel groter dan het aanbod.