Gil en Moti waren het eerste homo-echtpaar van Rotterdam: 'We willen een voorbeeld zijn'

In dit artikel:

Op 21 juni 2001 traden Gil Nader (58) en Moti Porat (54) in Rotterdam in het huwelijk, waarmee zij het eerste openlijk homokoppel van de stad werden. Hun bruiloft op het balkon van het stadhuis aan de Coolsingel — voltrokken door burgemeester Ivo Opstelten — was niet alleen een persoonlijke mijlpaal maar ook een kunstproject: The Gil & Moti Wedding Project combineerde ceremonie, performance en een tien dagen durende tentoonstelling in het stadhuis, inclusief een bed als ‘alternatieve huwelijksreis’.

Gil en Moti, beiden kunstenaars die thuis ook hun atelier hebben, presenteren zich consequent als een eenheid: dezelfde kleding, kapsels en zelfs schoenen. Ze verhuisden in 1998 vanuit Israël naar Nederland en ervoeren hier meer veiligheid en ruimte om open te leven. Dat maakte hun huwelijk niet alleen een viering van hun relatie, maar ook een bewuste uiting om zichtbaarheid te geven en anderen die in de kast zitten een voorbeeld te bieden.

Receptie op straat en reacties waren gemengd. Veel mensen reageerden vriendelijk en nieuwsgierig, maar het stel kreeg ook te maken met vijandigheid — van spugen op straat tot lauwe gesprekken in de supermarkt. Die tegenstrijdige reacties zagen zij deels als onderdeel van wat ze met hun project wilden bereiken: discussie en bewustzijn over identiteit en gelijkheid. Nederland was in 2001 het eerste land dat huwelijken tussen personen van hetzelfde geslacht legaliseerde; sindsdien volgden tientallen landen wereldwijd.

Tegelijkertijd maken Gil en Moti zich zorgen over terugslagen in acceptatie elders: tentoonstellingen die vroeger in steden als Boedapest konden plaatsvinden zijn niet meer vanzelfsprekend, en ook beleidswijzigingen in landen als de VS tonen dat verworvenheden kwetsbaar zijn. Tegelijk wijst Moti op positieve ontwikkelingen dichterbij huis, zoals een openlijk homoseksuele premier in Nederland, en benadrukt het paar dat vooruitgang wisselt met tegenstand.

Ter gelegenheid van hun 25-jarig huwelijk openen Gil en Moti op 12 juni een expositie in Nieuw Charlois. Doel is jongeren te ontmoeten, stil te staan bij het effect van de legalisering van het homohuwelijk en opnieuw het gesprek over acceptatie en onderwijs aan te wakkeren. Hun centrale boodschap: zichtbaarheid en blijvende inzet — vooral in opvoeding en educatie — zijn nodig om vooroordelen terug te dringen en mensen gerust te stellen dat ‘anders’ geen bedreiging is.