Hoe het plan voor een metrotunnel al na vier maanden veranderde in een stadsbrug
In dit artikel:
Coalitie en ambtenaren besloten binnen maanden van metro naar brug: dat is de kern van een reconstructie door Cobouw en Vers Beton over de plannen voor een oeververbinding tussen De Esch en Feijenoord in Rotterdam. Waar in het coalitieakkoord van juni 2022 nog werd ingezet op een metrotunnel, maakte mobiliteitswethouder Vincent Karremans in september 2022 bekend dat het college koos voor een stadsbrug voor auto’s, tram, fietsers en voetgangers. Volgens Karremans was een metro financieel onhaalbaar; het Rijk was bereid te helpen betalen voor een brug, niet voor een tunnel. “Het was een brug of niks”, zei hij destijds tegen de gemeenteraad.
Uit via de Wet open overheid verkregen documenten blijkt dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat al in 2021 had geconcludeerd dat een metrotunnel economisch niet haalbaar zou zijn. Coalitiepartijen (DENK, D66, Leefbaar Rotterdam en VVD) zeggen tijdens de formatie niet van deze positie op de hoogte te zijn geweest; betrokkenen stellen dat die informatie via de ambtelijke organisatie achterhaald had kunnen worden, maar dat niet gebeurde. De toenmalige wethouder Judith Bokhove geeft aan juist meerdere varianten te hebben willen behouden zodat raad en bewonerskeuzes mogelijk bleven.
Bewonersgroepen rond De Esch en Kralingen reageerden verrast en teleurgesteld. Bewoners Belangen Veranda (BBV) voerde zelf onderzoek en pleit voor een metrotunnel: volgens penningmeester Alwin van Es is een tunnel “toekomstvast en duurzaam”, terwijl een brug zou leiden tot horizonvervuiling en extra verkeersoverlast. Gemeentecijfers voorspellen dat een brug rond de 11.000 voertuigen per dag zou kunnen trekken, iets wat bewoners aan de overkant van de Nieuwe Maas vrezen. BBV heeft zich inmiddels wel constructief opgesteld om mee te praten en erger te beperken, maar Van Es blijft sceptisch over de haalbaarheid.
Financiën vormen het belangrijkste twistpunt. Een metrotunnel is geraamd op circa 2,5 miljard euro; een brug zou ongeveer de helft kosten. Critici zetten vraagtekens bij enkele argumenten om de metro snel af te schrijven, zoals een geschatte bezetting van slechts 33 procent. Lasse Gerrits (Erasmus Universiteit) wijst erop dat nieuwbouw en snelle bevolkingsgroei in Rotterdam juist extra reizigers zullen opleveren en noemt de inschatting van lage bezetting twijfelachtig.
Hoewel de gemeenteraad inmiddels akkoord ging met de brug, zijn veel technische en financiële onzekerheden nog open: het budget is gebaseerd op prijzen van begin 2022 terwijl inflatie sindsdien is opgelopen, de inpassing in het stedelijke landschap en aansluiting van tram en netwerk moeten nog onderzocht worden, en het eerste ontwerp wordt pas voor 2027 verwacht (definitief ontwerp mogelijk 2029). Kortom: de keuze voor de brug is genomen, maar praktische, technische en financiële obstakels maken dat het project verre van afgerond is.