Jan (98) werd opgepakt en in Duitsland aan het werk gezet: 'Kom je ooit nog terug?'

In dit artikel:

Tijdens de razzia’s van 10 en 11 november 1944 werden in Rotterdam en Schiedam ongeveer 52.000 jongens en mannen van 17 tot 40 jaar door de Duitse bezetter opgepakt en naar Duitsland afgevoerd. De straten werden afgesloten, soldaten gingen huis voor huis en vluchtwegen werden geblokkeerd. De Duitsers wilden voorkomen dat weerbare mannen zich bij de oprukkende geallieerden zouden aansluiten. De meesten werden als dwangarbeider ingezet; ongeveer 500 van hen overleefden de oorlog niet.

De inmiddels 98-jarige Jan de Witte woonde in die tijd in Rotterdam. Tijdens de razzia was hij nog 16 en bleef hij aanvankelijk buiten de leeftijdsgrens. Twee maanden later kreeg zijn familie echter een nieuw bevel. Omdat onderduiken geen optie was, meldde Jan zich kort na zijn zeventiende verjaardag. Vanaf het Feyenoord-stadion werd hij met anderen in een goederentrein naar Duitsland gebracht. Daar werkte hij eerst in een fabriek voor vliegtuigmotoren en later als puinruimer in het gebombardeerde München.

Vlak voor het einde van de oorlog probeerde Jan met een andere arbeider naar de geallieerde frontlinie te vluchten. Uit angst opnieuw te worden opgepakt keerden ze terug naar hun werkplek. Op 1 mei 1945 werden ze bevrijd. Tijdens zijn terugkeer naar Rotterdam ontmoette Jan bij het voormalige Maasstation zijn vader, een moment dat hij als een van de mooiste uit zijn leven beschouwt.

Dinsdag woonde De Witte een herdenking bij de Parkkade bij. Daar staat sinds 2023 het Razzia Monument, met een mannen- en vrouwenfiguur die van elkaar gescheiden zijn. Het beeld verwijst naar de mannen die werden weggevoerd en de vrouwen die achterbleven, vaak onzeker of hun geliefden zouden terugkeren. Jan vindt het belangrijk dat de razzia’s en de gevolgen ervan aan toekomstige generaties worden doorgegeven.