Jeffrey had een moeilijke jeugd, nu zet hij zich in tegen geweld onder jongeren
In dit artikel:
Jeffrey Jhanjan (38), Schiedammer en al 12,5 jaar medewerker bij reclasseringsinstantie Fivoor in Den Haag, zet zich in voor jongeren die dreigen af te glijden naar criminaliteit. Voor zijn thuisstad Schiedam, waar recent een golf van jeugdgeweld met roofovervallen en steekpartijen plaatsvond, volgt hij het nieuws nauwgezet en geeft hij duiding vanuit ervaring, onderzoek en praktijk.
Familiegeschiedenis en eigen traject
Jhanjan groeide op in een familie waarin eerdere generaties worstelden: zijn opa en vader brachten jeugdjaren door in hetzelfde voormalige weeshuis/jeugdinrichting in het centrum van Schiedam. Zelf kende hij een onstabiele jeugd zonder biologische vader, kreeg aanvankelijk een vmbo-advies, belandde via atheneum op havo en zakte meerdere keren voor zijn eindexamen. Ondanks dat bijna alles anders had kunnen lopen, voltooide hij uiteindelijk een hbo-opleiding en een master Forensisch Sociale Professional en is hij promovendus aan de Universiteit Leiden, waar hij onderzoekswerk doet naar jeugdcriminaliteit en straatcultuur.
Inzicht in oorzaken en risicofactoren
Jhanjan benadrukt dat criminaliteit zelden één oorzaak heeft maar een opeenstapeling van risicofactoren: een mislukte schoolloopbaan, langdurige werkloosheid, armoede, opgroeien in een gebroken gezin, psychische problemen of verslaving bij ouders, gedragsstoornissen of (licht) verstandelijke beperkingen. Ook impulsiviteit, agressieproblemen en de invloed van sociale media en bepaalde films spelen volgens hem mee; die beelden normaliseren geweld en materialistisch succes, waardoor jongeren vatbaar worden voor criminele routes om status en gemak te verkrijgen.
Praktijk bij reclassering en preventie
Als reclasseringswerker ziet Jhanjan zowel de grenzen van dwang als de kracht van kansen. Fivoor werkt na detentie met maatwerktrajecten gericht op de drie W’s: wonen, werk en wederhelft — een stabiele woonplek, betekenisvol werk en ondersteunende relaties verminderen recidive. Praktische interventies variëren van schuldhulp en psychische behandeling tot begeleid wonen. Bij ernstige strafbare feiten wordt het jeugdstrafrecht ingezet (bijv. PIJ/Jeugd-TBS), gevolgd door geforceerde hulpverlening, locatie- of contactverboden en soms een enkelband.
Voorkomen in plaats van alleen straffen
Jhanjan pleit voor meer investeren in talentontwikkeling en zingeving: jongeren die kunnen sporten, een vak leren of creatief bezig zijn, hebben minder risico te ontsporen. Hij ziet ook waarde in het betrekken van ‘leefwereld-experts’ — ex-delinquenten die lezingen geven en als rolmodel fungeren — mits ze een vergoeding krijgen. Verder roept hij werkgevers en de gemeenschap op kansen te bieden in plaats van te stigmatiseren: uitsluiting vergroot het gevaar op recidive.
Lokale respons en publieke discussie
De gemeente Schiedam heeft een actieplan opgezet: preventieve gesprekken met jongeren en ouders door burgemeester en politie en nieuwe projecten om ontsporing tegen te gaan. Jhanjan waarschuwt tegen het neerzetten van alle Schiedamse jongeren als probleemgroep; te veel nadruk op criminaliteit kan juist etikettering en onzekerheid voeden. Ten slotte verwijst hij naar de woorden van dichter/wethouder Jarle Lourens: vaak volstaat één persoon die in een jongere gelooft om verandering mogelijk te maken.
Aanvullend: Rijnmond en Pointer Radio doen een maand lang onderzoek naar jeugdcriminaliteit in Schiedam; de resultaten worden op zaterdag 7 maart gepresenteerd in een live talkshow in bibliotheek De Korenbeurs (14:00), ook te beluisteren op NPO Radio 1.