Na lange weg heeft statushouder Jamila een baan, kabinet wil obstakels wegnemen
In dit artikel:
Jamila, een Syrische verpleegkundige met twintig jaar ervaring, moest na haar komst naar Nederland opnieuw beginnen: door taalachterstand en niet-erkenning van haar diploma’s kon ze eerst geen werk vinden. Deze week begon ze echter als helpende in een woonzorgcentrum in Rotterdam, nadat ze de mbo-opleiding helpende zorg en welzijn in acht maanden afrondde. Zelf zegt ze kort en krachtig: "Taal is het allerbelangrijkst."
Het kabinet wil zulke knelpunten wegnemen om meer nieuwkomers aan het werk te krijgen. VVD-minister Carola Schouten Aartsen (Werk en Participatie) kondigde in een Kamerbrief aan dat de komende jaren 75.000 statushouders geholpen moeten worden aan een baan. De maatregel komt voort uit zorgen over personeelstekorten in sectoren als de zorg en bouw, en uit eerdere constateringen van de Algemene Rekenkamer dat statushouders ondanks vraag naar arbeid vaak te lang buiten de arbeidsmarkt blijven door lange procedures en taaldrempels.
Cijfers illustreren het probleem: van statushouders die in 2021 een verblijfsvergunning kregen, had na twee jaar ongeveer 20 procent betaald werk; na meerdere jaren stijgt dat naar bijna 60 procent, maar dat blijft lager dan het Nederlandse gemiddelde. Obstakels zijn naast taal ook de ongeldigheid van buitenlandse diploma’s, hoge taaleisen van werkgevers, een tekort aan taaldocenten en de recombinatie van werk met taallessen. Sinds eind 2023 mogen asielzoekers die minstens zes maanden eerder hebben aangevraagd het hele jaar door werken (voorheen maximaal 24 weken), wat werkgevers aantrekkelijker vinden.
Het kabinet wil concrete stappen zetten: gesprekken met werkgevers over taallessen op de werkvloer, trajecten om buitenlandse werkervaring en opleidingen sneller aan Nederlandse standaarden te laten voldoen, en een speciaal programma om vrouwelijke asielzoekers in tien gemeenten aan werk te helpen — momenteel heeft slechts één op de vijf van deze vrouwen een baan. Onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau benadrukken dat betaald werk taal- en cultuurontwikkeling versnelt en zo de integratie bevordert.
Voor Jamila betekende werk hervinden herstel van sociale contacten en zingeving; ze wil een voorbeeld zijn voor haar vijf kinderen en zegt dat werken haar veel energie geeft. De voorgestelde maatregelen zijn bedoeld om meer mensen zoals zij sneller en structureel aan de slag te krijgen, en tegelijk nijpende personeelstekorten te verlichten.