Patiënten wanhopig door lange wachttijden: 'Het is hartverscheurend, ze heeft zoveel pijn'
In dit artikel:
Patiënten in de regio Rijnmond moeten voor sommige ziekenhuisafspraken ruim moeten wachten, soms maandenlang. Een analyse van wachttijdgegevens van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) — gepeild op 28 april (voor Ikazia is 14 april gebruikt) — laat zien dat vooral de pijnpoli’s en MDL-afdelingen (maag-, darm- en leverziekten) onder sterke druk staan.
Een concreet voorbeeld is Corrie*, een 81‑jarige vrouw uit Rotterdam die na een val in april aanhoudende pijn heeft. Na meerdere bezoeken aan het Maasstad Ziekenhuis kreeg ze een verwijzing naar de pijnpoli, maar zag toen een wachttijd van 18 weken. Uiteindelijk kon zij ondanks die lange termijn al na vier weken terecht. Dit illustreert zowel de escalerende druk als de wisselende realiteit achter de cijfers.
Specifieke wachttijden in de regio: de polikliniek pijnbestrijding van het Maasstad Ziekenhuis stond op 28 april op 112 kalenderdagen; SFG Vlietland (locatie Rotterdam) op 120 dagen. Alleen de buitenpoli van Ikazia in Ridderkerk en het Beatrixziekenhuis in Gorinchem konden op dat moment binnen een maand patiënten helpen. Voor MDL-zorg zijn de wachttijden soms nog langer: het Beatrixziekenhuis noteerde 165 dagen, Maasstad 150 dagen, Van Weel‑Bethesda en Ikazia 120 dagen, en diverse locaties van SFG Vlietland en het IJsselland Ziekenhuis rond 100 dagen. Landelijke uitschieters bevinden zich onder meer rond Den Haag, Noord‑Limburg, Amersfoort en Zwolle, waar patiënten bijna een jaar wachten.
Artsen en specialisten noemen meerdere oorzaken. Volgens MDL‑arts Manon Spaander is het aantal opleidingsplaatsen voor MDL‑artsen ongeveer tien jaar geleden gehalveerd (van circa veertig naar rond de twintig), terwijl de instroom van patiënten juist steeg door leefstijngerelateerde klachten (meer vlees, minder vezels, minder beweging) en het effect van alcohol en roken. Tegelijk zijn medische mogelijkheden en nazorgintensiteit toegenomen: betere behandeling betekent vaak langduriger vervolgonderzoek en dus meer polikliniektijd per patiënt. Dit alles zorgt ervoor dat artsen veel tijd kwijt zijn aan het beoordelen van verwijzingen.
Ook dermatologie kampt met personeelstekorten; er zouden landelijk meer dan dertig vacatures zijn. Door meer reizen, zonvakanties en het gebruik van zonnebanken neemt het aantal huidkankergevallen toe, wat extra druk op de afdeling legt. Zelfstandige behandelcentra (zbc’s) nemen een deel van de eenvoudige zorg over en kunnen wachttijden verkorten — in Rotterdam heeft DermaHaven bijvoorbeeld een wachttijd van ongeveer drie weken en Derma Rijnmond geen wachtlijst — maar complexe gevallen blijven naar ziekenhuizen terugverwezen worden.
De NZa‑cijfers zijn een momentopname en worden tweewekelijks bijgewerkt; ze worden uitgedrukt in kalenderdagen. Wie actuele wachttijden per ziekenhuis wil vergelijken, kan terecht op Zorgkaart Nederland. (Corrie is een gefingeerde naam; de redactie kent haar echte naam.)