Marloes (43) blikt terug op 18 jaar werken in de jeugdzorg: 'Ik voelde zoveel frustratie over het systeem'

In dit artikel:

Marloes Alferink (43) werkte achttien jaar als gezinsvoogd bij Jeugdbescherming Rotterdam-Rijnmond. In haar boek *Als het thuis niet veilig is* blikt ze terug op haar ervaringen en pleit ze voor minder regels, meer maatwerk en meer menselijkheid in de jeugdzorg. Volgens haar krijgen procedures, richtlijnen en financiële kaders nu vaak voorrang op het verhaal en de behoeften van het kind.

Als voorbeeld beschrijft Alferink Justin, die op zijn veertiende zijn gewelddadige stiefvader met een mes aanviel nadat hij had gezien dat zijn moeder opnieuw werd mishandeld. Niemand raakte gewond, maar Justin werd uiteindelijk uit huis geplaatst en belandde in de gesloten jeugdzorg. Jaren later, toen hij 27 was, zocht hij opnieuw contact met Alferink. Zij realiseerde zich toen dat hulpverleners, politie en andere instanties destijds vooral naar de onveiligheid van zijn daad hadden gekeken en onvoldoende naar zijn motief: zijn moeder en zusjes beschermen.

Alferink vindt achteraf dat ze meer had moeten aansluiten bij Justins omgeving en talenten. Zijn voetbaltrainer of imam had mogelijk kunnen helpen om hem thuis steun en stabiliteit te bieden. Een uithuisplaatsing is volgens haar niet altijd de beste oplossing; kinderen blijven bij voorkeur thuis als dat verantwoord kan. Ze benadrukt wel dat er geen standaardaanpak bestaat. Professionals moeten per kind en gezin bepalen wat nodig is, waarbij ervaring en ruimte voor eigen afwegingen belangrijk zijn.

In 2025 kregen ongeveer 477.000 jongeren in Nederland jeugdzorg, één op de negen jongeren tot 23 jaar. Onder hen waren circa 39.000 jongeren met jeugdhulp met verblijf, 33.000 met jeugdbescherming en 9.000 met jeugdreclassering. Tegen die achtergrond wil Alferink met haar boek het debat over de inrichting van de jeugdzorg aanwakkeren.

Ze schrijft ook openhartig over haar eigen gezinsleven, vruchtbaarheidsproblemen, scheiding en kwetsbaarheden. Daarmee wil ze laten zien dat situaties zelden simpelweg goed of fout zijn, ook niet voor hulpverleners. Haar werk had bovendien persoonlijke gevolgen: ze werd jarenlang met de dood bedreigd door een familielid van een baby die uit huis was geplaatst en kreeg tijdelijk beveiligd vervoer.

Alferink treedt soms samen met Justin op. Hij kijkt niet zwart-wit terug op zijn uithuisplaatsing en erkent dat thuisblijven ook verkeerd had kunnen aflopen. Alferink hoopt dat haar boek leidt tot meer gedeelde verantwoordelijkheid, samenwerking met gezinnen en een jeugdzorg waarin het hart zwaarder weegt dan regels en procedures.