Minder soa-testen, meer besmettingen: 'Altijd beter om het te weten dan om het niet te weten'

In dit artikel:

In Nederland stijgt het aantal seksueel overdraagbare aandoeningen flink terwijl minder mensen zich laten testen. Europese cijfers van het ECDC laten zien dat syfilis- en gonorroegevallen in ongeveer tien jaar zijn toegenomen: syfilis van 1.526 gevallen in 2015 naar 2.173 in 2024; gonorroe van 6.826 naar 13.952 in dezelfde periode. Sinds 2020 is die groei extra zichtbaar.

Het ECDC wijt de toename deels aan wachttijd en uitstel bij het laten testen, maar ook aan sociale factoren: taboe rond seks, onzekerheid en soms onverschilligheid. Een jonge vrouw zegt hierover: "Jongeren kunnen onverantwoordelijk zijn." Anderen in straatinterviews noemen dat mensen de medische feiten liever niet weten of pas handelen wanneer het al te laat is.

De gezondheidsrisico's zijn serieus. Bruno Ciancio van het ECDC waarschuwt: "Deze infecties kunnen ernstige complicaties veroorzaken, zoals chronische pijn en onvruchtbaarheid en, in het geval van syfilis, problemen met het hart of het zenuwstelsel." Syfilis kan ook tijdens de zwangerschap worden overgedragen op pasgeborenen, met mogelijk levenslange gevolgen.

Het ECDC roept landen op om test- en preventiediensten beter toegankelijk te maken en adviseert burgers condoomgebruik bij nieuwe of meerdere partners en directe testafname bij klachten (pijn, afscheiding, zweren). Voor de volksgezondheid betekent dit dat meer bereikbaarheid van testen, voorlichting om stigma te verkleinen en tijdige behandeling essentieel zijn om verdere toename en ernstige complicaties te voorkomen. Extra aandacht voor regelmatige screening is belangrijk omdat sommige soa’s asymptomatisch verlopen en door onwetendheid onopgemerkt blijven; bij gonorroe bestaat bovendien zorg over toenemende resistentie tegen antibiotica.