Na dertig jaar op straat is Carla's lichaam op: 'Ik buig niet en ik smeek niet'
In dit artikel:
Carla (58) leeft al dertig jaar op straat en vertelt voor het eerst open over wat dat met haar deed. Ze vluchtte ooit uit een gewelddadige relatie en belandde in Rotterdam omdat haar ex haar daar niet vond. Wat aanvankelijk als uitweg voelde, groeide uit tot een permanent bestaan waarin overleven centraal staat.
Als vrouw op straat is ze voortdurend op haar hoede: ze wordt nageroepen, vernederd en moet steeds haar plek verdedigen. Het respect dat ze verlangt — ze spreekt anderen altijd beleefd aan — krijgt ze zelden terug. Jongeren die met drugs bezig zijn, probeert ze aan te spreken; ze ziet hen als symbool van kapotgemaakte levens en zegt dat ze hen wil waarschuwen. Tegelijk laat ze zich niet klein krijgen en bewaart ze trots: “Ik buig niet en ik smeek niet,” zegt ze.
Haar straatleven ging gepaard met ernstig geweld. Carla vertelt dat ze meerdere keren is verkracht en mishandeld, ook tijdens perioden dat ze sliep bij de Pauluskerk in Rotterdam; soms liep dat op tot gebroken ribben en schoppartijen. De ervaringen hebben haar taai en snel reagerend gemaakt, een contrast met haar vroegere zachtheid. Ze heeft ook zelfmoordpogingen achter de rug: al op zeventien en later opnieuw op zevenentwintig. Hoewel ze nu meer wil leven, maken gezondheidsproblemen en ziekte haar vaak bang voor de dood.
Dagelijks probeert ze met kleine activiteiten structuur te houden: ze verkoopt de straatkrant, draagt gedichten voor en maakt sieraden van bestek. Zulke bezigheden geven haar grip, maar ze moet haar verkoopplek constant bevochten houden; wie er niet is, verliest die plek snel. Een belangrijk argument om vaak buiten te slapen was haar weerzin tegen de opvang. Regels daar — zoals het weggooien van tassen — ontnamen haar het gevoel van controle en eigenwaarde, waardoor de straat haar een manier bleef bieden om regie te houden.
Recentelijk verblijft Carla door gezondheidsklachten voor het eerst in lange tijd op een verpleegafdeling van het Leger des Heils. De mogelijkheid om te liggen zonder voortdurend te moeten waken voelt nieuw en rustgevend, maar wennen blijft moeilijk. Tijdens het gesprek is ze vaak onrustig, zoekt naar woorden en wordt af en toe overmand door pijn: ze onderging recent een operatie en haar wonden genezen slecht.
Het verhaal van Carla toont de cumulatie van geweld, vernedering en verlies van autonomie die langdurige dakloosheid kan brengen, en de complexe afwegingen van wie kiest voor de straat boven opvang. Wie met gedachten aan zelfdoding worstelt of zich zorgen maakt om iemand, kan anoniem hulp zoeken bij 113 of via 113.nl.