Operatie Hondius: zo bereidde Rotterdam in recordtempo de komst van een besmet cruiseschip voor
In dit artikel:
Een uitbraak van een zeer besmettelijk Hantavirus aan boord van het Nederlandse cruiseschip MV Hondius zette de wereldmedia in rep en roer en leidde tot een race tegen de klok in Rotterdam. Omdat vrijwel geen enkele haven het besmette schip wilde toelaten — na drie doden en onduidelijkheid over het aantal mogelijke besmette passagiers — werd Rotterdam lastminute aangewezen als quarantainehaven. Operationeel manager Boudewijn Seijn van het Haven Coördinatie Centrum (HCC) nam de leiding en coördineerde dag en nacht samen met gemeente, GGD, Veiligheidsregio, RIVM en andere partijen.
De Hondius dreef meerdere dagen voor de kust bij Kaapverdië en later Tenerife; uiteindelijk kwam het besluit dat het schip, dat onder Nederlandse vlag vaart, naar huis kon terugkeren. Omdat hotels en rivierschepen niet geschikt waren voor een quarantaineperiode van weken, viel de keuze binnen de Rotterdamse haven op Calandsteiger 7 bij Rozenburg. Daar werd in korte tijd een zelfvoorzienend tijdelijk dorp opgezet: hekwerken en rijplaten werden aangelegd, de GGD richtte een teststraat in, een gespecialiseerd bedrijf plaatste 23 wooncontainers en Bevolkingszorg maakte de units bewoonbaar met wifi, tv, stromend water en huishoudelijke apparatuur.
Seijn stond voortdurend in contact met betrokken instanties en mediapartijen. Internationale pers was massaal aanwezig, maar men hield journalisten op afstand om rust en privacy te bewaren in het quarantainegebied en om hulpdiensten veilig hun werk te laten doen. Seijn volgde de aankomst deels vanuit het World Port Center met dronebeelden van de brandweer om direct te kunnen ingrijpen als dat nodig was.
Er bestond aanvankelijk onduidelijkheid over zaken als de omvang van de opvang, waar bagage ontsmet zou worden en hoeveel bemanningsleden aan boord zouden blijven. Rotterdam koos voor ruim opgezette scheidingen tussen "besmet" en "schoon" terrein. Er werd ook praktisch meegewerkt aan levenscomfort voor de opgevangen bemanning: speciale maaltijden, buitenzitjes en zelfs verzoeken om recreatiemiddelen werden ingewilligd om de wekenlange isolatie leefbaar te houden. Vijf bemanningsleden bleven an boord uit veiligheidsredenen.
Nadat de Hondius was aangemeerd en de bemanning in beschermende pakken van boord ging, voerden gespecialiseerde teams een grondige desinfectie uit, inclusief ventilatiesystemen, hutten en sanitair. Donderdag bleek uiteindelijk dat geen bemanningslid besmet was; de GGD zal de ploeg wekelijks blijven testen. Seijn benadrukte dat de bemanning zich aan protocollen had gehouden en prees de discipline aan boord.
De operatie wordt nu geëvalueerd om procedures aan te scherpen voor toekomstige incidenten. Seijn, met een achtergrond bij Defensie gewend aan improviseren en snel schakelen, sprak van grote tevredenheid over hoe de coördinatie en uitvoering verliepen: wat volgens hem een lastig en wereldwijd gevolgd incident was, liep grotendeels volgens plan en gaf waardevolle lessen voor soortgelijke noodsituaties in de haven.