Opvallend: kiezers hebben veel meer vertrouwen in lokale politiek dan in de landelijke
In dit artikel:
Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat Nederlanders veel positiever denken over de lokale politiek dan over de landelijke politiek. Landelijk is 34 procent tevreden over de nationale politiek, terwijl 64 procent het gemeentebestuur een zes of hoger geeft. De waardering voor gemeenten is de afgelopen jaren redelijk stabiel gebleven; het vertrouwen in de landelijke politiek daalt daarentegen al bijna twee jaar (van bijna 50 procent in 2024 naar 34 procent nu).
Het SCP waarschuwt echter dat die positieve kijk kwetsbaar is. Ongeveer vijftien procent van de respondenten gaf aan niet te weten wat de gemeente precies doet, en veel mensen geven het gemeentebestuur het voordeel van de twijfel ondanks beperkte kennis. Dat kan snel omslaan bij persoonlijke slechte ervaringen of lokale schandalen. Een anonieme 27‑jarige respondent zegt: “Volgens mij gaat 't wel goed. Ik weet eigenlijk niet wat er precies gedaan wordt door deze mensen.”
De kloof tussen oordeel en kennis komt duidelijk naar voren in Rotterdam‑Carnisse, waar veel bewoners zich niet gehoord voelen en de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 slechts 20 procent bedroeg. Wijkraadslid Gemma Verstralen wijst op verloedering en leegstand en ervaart weinig zichtbare betrokkenheid vanuit het stadsbestuur, wat betrokkenheid en vertrouwen onder bewoners ondermijnt.
Politiek commentator John Bijl benadrukt dat gebrek aan kennis over lokale taken een belangrijke rol speelt in het lage vertrouwen en de lage opkomst. Hij pleit voor meer aandacht voor democratische vaardigheden in het onderwijs en voor meer duidelijkheid over wat een gemeenteraad doet. Bijl hoopt dat dit bijdraagt aan een hogere opkomst (hij mikt op terugkeer richting circa 60 procent, hoger dan de 49 procent van vier jaar geleden), maar erkent dat structurele verbetering tijd en inzet vraagt.
Extra context: gemeenten beslissen concreet over zaken als ruimtelijke ordening, lokale voorzieningen, woningbeleid en sociale ondersteuning — juist die dagelijkse taken bepalen vaak direct het leven van inwoners, ook al is die rol voor veel mensen onduidelijk.