Rabbijn pleit na verstoringen Rotterdam voor besloten herdenking: Publiek herdenken blijkt ons niet gegund

In dit artikel:

Rabbijn Lody van de Kamp pleit ervoor dat Joodse herdenkingen voortaan binnen de eigen gemeenschap plaatsvinden. Aanleiding is de verstoring van de herdenking van de deportaties bij Loods 24 in Rotterdam vorige week. Tijdens de bijeenkomst werd de Israëlische ambassadeur door geschreeuw en gefluit overstemd, waarna de herdenking moest worden stilgelegd.

Van de Kamp, die zelf in het buitenland was, zegt dat het incident hem deed denken aan de demonstraties rond de opening van het Nationaal Holocaustmuseum. Volgens hem zijn plekken en momenten die met de Holocaust te maken hebben ongeschikt voor politieke acties. Demonstranten die bij Loods 24 T-shirts droegen met de tekst ‘Never again is now’, tonen volgens hem geen begrip voor wat daar vanaf 1942 gebeurde: de deportatie van duizenden Rotterdamse Joden naar vernietigingskampen als Auschwitz en Sobibór.

De rabbijn noemt het protest geen antisemitisme, maar wel onbegrip, disrespect en een gebrek aan fatsoen. Ook Joden die aan de demonstratie deelnamen, zoals Jaap Hamburger van Een Ander Joods Geluid, zouden volgens hem de betekenis van de herdenking niet hebben gerespecteerd. De Holocaust is volgens Van de Kamp niet te bevatten en daarom ook niet met andere vormen van leed te vergelijken.

In zijn column stelt Van de Kamp dat de Joodse emancipatie in Nederland niet is geslaagd. Joden kregen in de negentiende eeuw toegang tot universiteiten en het maatschappelijk leven, maar die ontwikkeling werd door de vervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog vrijwel vernietigd. Volgens hem is ook de aanvankelijke solidariteit met Israël na 1948 grotendeels verdwenen. Sinds de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 zou er volgens hem weinig ruimte zijn voor het Israëlische verdriet en het recht van Israël om zich te verdedigen.

Van de Kamp wil niet dat Joden zich uit de Nederlandse samenleving terugtrekken. Hij benadrukt dat er genoeg andere momenten blijven waarop de Joodse gemeenschap samen met anderen kan optrekken en dat de overheid bescherming biedt. Zijn voorstel geldt alleen voor herdenkingen. Rotterdam zou de weggevoerde Joodse inwoners volgens hem in de synagoge moeten gedenken, zoals Joodse feest- en gedenkdagen traditioneel binnen de eigen gemeenschap worden beleefd. Hij erkent dat dit meer afstand kan scheppen, maar vraagt zich af of Joden niet juist door anderen uit openbare herdenkingen worden teruggeduwd.