Rotterdam krijgt uniek gedenkteken voor verschillende culturen: 'Dit is van ons allemaal'
In dit artikel:
In Rotterdam hebben mensen uit uiteenlopende achtergronden de afgelopen drie jaar samengewerkt aan een gezamenlijk gedenkteken voor nazaten van het koloniale en slavernijverleden: Generations. Het initiatief van Collectief Koloniaal Toen & Nu verenigt Hindostanen, Afro-Surinaamse gemeenschappen, Caribische Nederlanders, Indische Nederlanders, Molukkers, Inheemse, Chinese en Javaanse Surinamers en andere groepen. Die brede samenwerking is volgens de initiatiefnemers juist de kern: het monument moet geen symbool van één groep zijn maar een plek waar meerdere verhalen samenkomen.
Generations krijgt een plek in het Hart van Zuid, voor Bibliotheek Zuidplein en Theater Zuidplein, en staat gepland voor 2027. Voorzitter Vijay Gangadin (Hindostaans, geboren in Suriname) benadrukt dat het kunstwerk zowel herdenkt als hoop uitstraalt: het draagt het verleden mee maar kijkt nadrukkelijk naar de toekomst en de veerkracht van voorouders die telkens opnieuw hun leven vormgaven. Cultureel ondernemer en zangeres Tasha Slagtand, vanaf het begin bij het project betrokken, noemt het een helingsproces en vindt dat de geschiedenis eerlijker moet worden verteld — niet alleen het verhaal van de overwinnaars, maar ook van de nazaten zelf.
Het collectief koos kunstenaar Felix Kops om het kunstwerk te ontwerpen. Zijn plan verbeeldt veerkracht via de metafoor van een bloem met wortels: de wortels vertegenwoordigen voorouders, de bloem de nieuwe generatie. Kops, die eerder onderzoek deed naar zijn eigen Creoolse en Chinese afkomst, bracht ook recent werk in Rotterdam-Zuid (lichtkunstwerk Skywalk) naar buiten.
Diverse deelnemers leggen uiteen wat het monument voor hen betekent. Dewi Reijs (vertegenwoordiger van de Indische gemeenschap) wijst op gedeelde gevoelens van verbinding en onderstreept de gelaagdheid van sommige identiteiten — zoals de mix van slachtoffer- en onderdrukkerschappen — die erkend moet worden zonder het persoonlijk te maken. Rénette Sastrowidjojo wil vooral de geschiedenis van Surinaams-Javanen belichten en herinnert eraan dat contractarbeid en migratieverhalen vaak nauw verweven zijn met andere groepen. Zij benadrukt dat erkenning hand in hand moet gaan met ruimte om elkaars verhalen te delen, en dat huidige generaties niet persoonlijk verantwoordelijk zijn voor vroegere misstanden. Joudley 'Shoot' Zijlstra noemt Generations geen nieuw slavernijmonument maar een evolutie: een instrument om representatie en doorgegeven herinnering te versterken en dialoog en respect te bevorderen in een vaak verdeelde samenleving.
Kortom, Generations is bedoeld als een gezamenlijk, veelstemmig monument dat herdenkt, verbindt en de veerkracht en voortgang van nazaten centraal stelt — een poging om in Rotterdam gezamenlijke geschiedenis en toekomst zichtbaar te maken. In de bredere context past het project in een groeiende beweging in Nederland om het koloniale verleden kritischer te onderzoeken en ruimte te geven aan de perspectieven van nakomelingen.