Sandra zorgde 20 jaar voor gorilla Bokito in Blijdorp: 'Ik raad iedereen aan om te vlooien'
In dit artikel:
Sandra van Bruggen (48) werkte 26 jaar als dierenverzorger bij Diergaarde Blijdorp, waar ze jarenlang verantwoordelijk was voor de beroemde gorilla Bokito. Drie jaar geleden overleed Bokito na complicaties tijdens narcose; twee dagen eerder voelde hij zich al niet fit en bij een vervolgonderzoek kreeg hij onder verdoving vocht toegediend, waarna hij stierf. Bokito was internationaal bekend, onder meer na zijn vlucht en de aanval op een bezoekster in 2007.
Van Bruggen vertelt vaak een persoonlijke anekdote om te laten zien hoe menselijk apengedrag kan zijn: toen ze met haar gedachten bij privézaken zat, werkte Bokito niet mee; pas toen ze volledig aanwezig was en hem haar aandacht gaf, volgde hij haar. Die ervaring vormt de kern van haar overtuiging dat vertrouwen en aanwezigheid essentieel zijn om gedrag te veranderen of te beïnvloeden.
Na haar lange loopbaan in de dierentuin maakte ze de overstap naar het speciaal onderwijs, waar ze lesgeeft aan kinderen met gedragsproblemen. Ze gebruikt er dezelfde methodes: eerst investeren in relatie en vertrouwen, pas daarna de inhoud. Ze benadrukt dat gedrag vaak misleidend is — wat op boosheid lijkt, kan angst zijn — en dat je continu subtiele signalen moet lezen: houding, blik en groepsdynamiek.
Naast lesgeven runt Van Bruggen Apeskool, waar ze trainingen over gedrag verzorgt, vaak nog op haar oude werkplek in Blijdorp. Als praktische tip raadt ze mensen aan te “professioneel vlooien”: net als bij apen kan het geritueel aandacht schenken aan elkaar stress verlagen en relaties versterken.
Recent nam Diergaarde Blijdorp afscheid van de laatste drie gorilla’s, waaronder twee nakomelingen van Bokito, die verhuisd zijn naar een dierentuin in Frankfurt vanwege renovatiewerkzaamheden in Rotterdam. Van Bruggen ziet nog steeds duidelijke overlappingen tussen haar twee werelden: begrip van niet-verbale signalen en het belang van vertrouwen zijn cruciaal, zowel bij mens als bij dier.