Staat overweegt aandelen te kopen in scheepsbouwer Damen

In dit artikel:

Bronnen bij Nieuwsuur melden dat de Nederlandse Staat onderzoekt of ze aandelen moet nemen in Damen Naval, de defensietak van scheepsbouwer Damen Shipyards. Gesprekken tussen het bedrijf en de overheid lopen momenteel; een formele bevestiging ontbrak zowel bij Damen als bij het ministerie van Defensie.

Damen is een van de belangrijkste bouwers van marineschepen in Nederland en wordt gezien als strategisch nationaal belang: het bedrijf levert fregatten aan de Koninklijke Marine en aan andere NAVO-landen. De Staat bezit nu participaties in ongeveer 40 bedrijven (zoals KLM, Gasunie en ABN Amro) en heeft op defensiegebied alleen een klein belang in Thales. De opties voor staatsdeelname in Damen variëren van een zogeheten gouden aandeel (vetorecht op strategische besluiten) tot een volledige overname, waarbij een volledige toetreding als minder waarschijnlijk wordt ingeschat.

Motieven voor staatsingrijpen zijn tweeledig: de Staat wil zekerheid dat de door Defensie bestelde fregatten daadwerkelijk worden afgeleverd, en wil strategische autonomie en de in Nederland opgebouwde kennis behouden nu Defensie grote investeringen doet. Damen kampte vorig jaar met acute financiële problemen door vertragingen bij de productie van zes Duitse fregatten; de Kamer stond toen 270 miljoen euro staatssteun toe, die Damen later afsloeg vanwege de aan het geld verbonden voorwaarden.

Daarnaast heeft Damen juridische kwesties lopen: een zaak over vermeende betaling van smeergeld aan buitenlandse ambtenaren en een onderzoek naar mogelijke overtreding van sancties tegen Rusland waarbij honderden Europese onderdelen naar een Russisch project zouden zijn gegaan; de FIOD viel vorig jaar binnen bij onder anderen directeur Kommer Damen. Een veroordeling kan Damen langdurig uitsluiten van overheidsopdrachten. Defensie benadrukt dat Damen een centrale rol speelt in de vervanging van de vloot, maar doet geen uitspraken over de precieze invulling van de samenwerking vanwege commerciële en operationele vertrouwelijkheid.