Steeds meer kinderen zijn bijziend: 'Ik zie vaak genoeg kinderen al in de buggy met een telefoon'
In dit artikel:
Opticiens en oogartsen zien in Nederland een duidelijk stijgende stroom jonge klanten: bijziendheid neemt onder kinderen en jongeren sterk toe. In Rotterdam (Kruithof Optiek in winkelcentrum Keizerswaard) en bij onderzoekers van het Erasmus MC waarschuwen opticien Brian Hutteman en oogarts-onderzoeker Sander Kneepkens dat schermgebruik en minder buiten spelen belangrijke oorzaken zijn. Kneepkens noemt de trend “gevaarlijke ontwikkelingen”.
Cijfers schetsen de omvang: waar honderd jaar geleden ongeveer 20 procent van de bevolking bijziend was, lag dat aandeel rond 2000 op 56 procent. Vooral bij hoge bijziendheid (brilsterkte -6 of slechter) stijgt het risico op latere slechtziendheid: onderzoek toont dat zo’n één op de drie uit deze groep op termijn slechtziend kan worden, met bij enkele personen blindheid tot gevolg. Bijziendheid ontwikkelt zich van de geboorte tot circa 25 jaar; de periode tussen 5 en 15 jaar is daarbij cruciaal — precies wanneer kinderen veel dichtbijwerk en schermtijd hebben.
Oorzaken volgens deskundigen: meer tijd binnen door gamen en schermen, meer dichtbij lezen en langere studie, en schoolroosters met korte pauzes die leerlingen niet stimuleren om naar buiten te gaan. Bij gezinnen met minder financiële middelen speelt een gebrek aan buitenruimte en betaalbare zorg mee: recent onderzoek laat zien dat duizenden kinderen geen passende bril hebben. Zestien procent van ouders gaf aan om financiële redenen een bril niet te kopen, uit te stellen of te kiezen voor een te goedkope, ongeschikte bril; waarschijnlijk lopen daardoor tienduizenden kinderen rond met een onjuiste correctie.
Praktische gevolgen en advies: een bril corrigeert bijziendheid, maar kan de groei van het oog niet terugdraaien. Opticiens proberen daarom ouders te informeren over leefstijlaanpassingen — meer tijd buiten en minder onafgebroken schermgebruik — en geven concrete regels zoals de 20-20-2-regel: na elke 20 minuten dichtbij kijken 20 seconden in de verte kijken en dagelijks minstens 2 uur buiten zijn. Scholen krijgen ook een rol toegedicht om buitenpauzes te faciliteren zodat ouders niet de hele last dragen.
Signaleren en vroeg ingrijpen is belangrijk: bij scheelzien, hoofdpijn of concentratieproblemen moeten ouders en scholen snel een oogcontrole laten uitvoeren. Opticiens en oogartsen benadrukken dat voorkomen beter is dan corrigeren, en dat aandacht voor schermgebruik en toegankelijkheid van goede brillen essentieel is om verdere toename van schadelijke bijziendheid tegen te gaan.