Burgemeester slaat alarm: 'Stempassen mogelijk onder druk afgegeven'
In dit artikel:
In Gorinchem is een onderzoek naar mogelijke stemfraude de oorzaak van grote onrust: burgemeester Reinie Melissant heeft de gemeenteraad dinsdagavond ingelicht over signalen dat er stemmen geronseld zouden zijn, met meldingen die al ruim voor de verkiezingen binnenkwamen en een extra alarmerend signaal op verkiezingsdag zelf. Dat laatste bericht hield in dat stempassen mogelijk tegen de wil van kiezers waren afgegeven.
Al vóór de stembusgang kreeg de burgemeester waarschuwingen dat kiezers thuis waren bezocht, telefonisch benaderd of onder druk gezet om volmachten af te geven — handelingen die sinds aanscherping van de Kieswet per 1 januari 2026 expliciet verboden zijn. Melissant bracht de Kiesraad op de hoogte, stuurde een informatiebrief over ronselen naar partijen en liet bij de stempassen extra informatie toevoegen; die stempassen waren ruim twee weken voor de verkiezingen verzonden. Partijen zeggen echter niet te hebben geweten dat er concrete en schokkende signalen waren, waardoor zij geen gerichte actie namen.
Op de dag zelf waarschuwde de burgemeester alle voorzitters van stembureaus om volmachten en handtekeningen extra kritisch te controleren. Dat leidde tot meldingen van verdachte situaties: in één stembureau bezocht een kandidaat het stembureau meerdere keren met telkens andere personen die meerdere volmachten hadden. Sommige volmachten waren op dezelfde manier voorbereid (stempassen met een kopie van het paspoort vastgezet met een paperclip), wat argwaan wekte.
De burgemeester heeft op haar verzoek de politie en het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek laten starten. De gemeente heeft daarbij alle relevante documenten, waaronder stembiljetten en volmachten, aan de opsporingsinstanties overhandigd. Dat onderzoek richt zich op mogelijke daders en staat los van de formele vaststelling van de verkiezingsuitslag, maar zal tijd kosten. Het Centraal Stembureau — waarvan de burgemeester voorzitter is — moet de uitslag komende donderdag officieel vaststellen. Omdat het strafrechtelijke onderzoek nog niet is afgerond, bestaat de kans dat de uitslag toch bekrachtigd moet worden terwijl mogelijk bewijsmateriaal nog ontbreekt.
Morgen (donderdagavond) besluit de gemeenteraad of er nieuwe verkiezingen moeten komen. Die keuze is lastig omdat onbekend is hoeveel stemmen mogelijk geronseld zijn en of dat het zetelverdeling beïnvloedt; de grootste partij volgens de voorlopige uitslag, Democraten Gorinchem, kan daardoor niet goed inschatten of een herstemming nodig is. Politieke reacties lopen uiteen: lokale SP pleit direct voor herstemming en zegt steun van andere partijen te hebben, GroenLinks/PvdA wil eerst intern overleggen.
Burgemeester Melissant roept op tot kalmte en geduld en vraagt inwoners signalen te blijven melden bij politie of gemeente. Ze benadrukt dat het melden van onregelmatigheden juist een teken is van een weerbare democratie en dat het onderzoek eerst moet uitwijzen wat er concreet is gebeurd. “Houd het hoofd koel, en het hart warm,” zei zij tegen de raad.