Stempas, kieslijst, raadsleden en fracties: de lokale verkiezingen eenvoudig uitgelegd

In dit artikel:

Op woensdag 18 maart zijn er gemeenteraadsverkiezingen waarmee bewoners bepalen wie er in hun lokale raad komt en dus invloed heeft op zaken als wegenwerk, woningbouw en andere maatregelen in de eigen straat en wijk. Alle stemgerechtigden ontvangen per post de kandidatenlijst van hun gemeente; partijen die meedoen kunnen landelijke partijen zijn of lokale partijen zoals Leefbaar Rotterdam of Echt voor Barendrecht.

Partijen moeten hun kandidatenlijsten uiterlijk maandag 2 februari indienen. De gemeente stuurt je daarna uiterlijk veertien dagen voor de verkiezingen een stempas; op 18 maart neem je die samen met je identiteitsbewijs mee naar het stembureau om een stembiljet te krijgen.

De gemeenteraad beslist over lokale beleidskeuzes en controleert het bestuur. Net als op landelijk niveau vormen partijen met een meerderheid coalities; in de gemeente leidt dat tot het college van burgemeester en wethouders (vergelijkbaar met de regering), terwijl de raad een controlerende en wetgevende rol heeft (vergelijkbaar met de Tweede Kamer). Raadsleden kunnen klachten van inwoners aankaarten, vragen stellen aan wethouders en nieuwe voorstellen indienen.

Het aantal raadsleden verschilt per gemeente — Rotterdam heeft er bijvoorbeeld 45, Hardinxveld-Giessendam 17. Voor wie wil weten wie er in jouw gemeente op de lijst staan of waar je kunt stemmen zijn er gemeentelijke kandidatenlijsten en stemlokatie-informatie beschikbaar. Mediapartner Vers Beton publiceerde daarnaast twee achtergrondstukken over de Rotterdamse raad en de elf belangrijkste thema’s bij die verkiezingen.