Strafrechter Tineke van de Grampel na 35 jaar met pensioen: 'Vond het niet moeilijk om Inez Weski te veroordelen'

In dit artikel:

Na 35 jaar rechtspreken in Rotterdam neemt Tineke van de Grampel op 67-jarige leeftijd afscheid van de rechtbank. Ze begon er in 1989 als advocaat en bleef de stad daarna trouw als strafrechter. Vooral zaken waarin psychische problemen, stoornissen en moeilijke levensomstandigheden een rol spelen, trokken haar aan. Volgens haar moet een rechter niet alleen het dossier beoordelen, maar ook proberen te begrijpen wie de verdachte is en waar diens gedrag vandaan komt.

Haar laatste en zwaarste zaak was die tegen advocaat Inez Weski. Van de Grampel kende Weski al tientallen jaren en zag haar altijd als een integere jurist. Toch werd in deze zaak niet de advocaat, maar de persoon Weski berecht. De rechtbank oordeelde dat zij informatie van Ridouan Taghi had gelekt en onderdeel was van diens criminele organisatie. Van de Grampel staat nog altijd achter het vonnis, waarin rekening werd gehouden met Weski’s broze gezondheid en reputatieschade. Een nieuwe celstraf bleef uit. Volgens haar is de vergelijking met de 5,5 jaar cel voor Youssef Taghi onterecht, omdat het bewijs en de omstandigheden anders waren. Ze betreurt dat Weski geen hoger beroep instelde.

Wat Van de Grampel vooral mist, is dat Weski tijdens het proces bleef zwijgen. Daardoor kon de rechtbank niet met haar in gesprek komen en bleef onduidelijk wie zij als persoon was. Van de Grampel zou graag weten hoe het met haar gaat en zou ingaan op een uitnodiging voor koffie, maar neemt zelf geen initiatief.

In haar loopbaan zag Van de Grampel dat ongeveer 70 procent van de verdachten een laag gemiddeld IQ, een stoornis of psychische problemen heeft. Zij pleit daarom voor begrijpelijke taal en aandacht voor de mens achter het delict. Een zaak uit 2019, tegen de toen 18-jarige Gerson F., maakte grote indruk. Hij had een studente verkracht en gewurgd. Omdat zijn geestelijke ontwikkeling vergelijkbaar was met die van een kind van veertien of vijftien jaar, legde de rechtbank twee jaar jeugddetentie en een PIJ-maatregel op. Deskundigen verwachtten dat een jeugdinstelling hem nog kon helpen, maar hij werd niet geplaatst. In hoger beroep verslechterde zijn situatie en kreeg hij vier jaar cel en tbs voor volwassenen. Van de Grampel noemt het schrijnend dat hij uiteindelijk zelfs niet meer uit de tbs wilde.

De oud-rechter verwijt de politiek dat die vooral naar strengere en snelle straffen kijkt, terwijl er te weinig geschikte plekken zijn voor jongeren en tbs-patiënten. Ze keert zich fel tegen minimumstraffen en een verbod op taakstraffen, omdat rechters volgens haar maatwerk nodig hebben. Een vaste straf kan volgens haar leiden tot dakloosheid en nieuwe maatschappelijke problemen. Politici zouden volgens haar vaker rechtszittingen moeten bijwonen; wie vooraf om zware straffen vraagt, vindt de rechter na het horen van de zaak vaak juist te streng.

Ook de rechtspraak zelf moet volgens Van de Grampel beter contact zoeken met de samenleving. Hoewel mensen zich op sociale media luid uitspreken, bezoeken maar weinig burgers een zitting. De pers speelt volgens haar een belangrijke rol om inzicht te geven in het werk van rechters.

Voor de Weski-zaak stelde ze bewust een eigen team samen met twee ervaren rechters en een griffier, zodat er voldoende tegenspraak was. De rechters bespraken pas na de zitting of Weski schuldig was. In april 2026 trok het proces veel media-aandacht. Op 3 september volgde haar officiële afscheid in Rotterdam, waar collega’s haar prezen als een betrokken rechter met weinig ego en duidelijke taal. De eerste maanden na haar vertrek wil ze niets plannen. Ze kijkt uit naar TikTok-filmpjes over natuurkunde, haar inzet voor de Soroptimisten en vooral naar een periode zonder toga en werkdruk.