Van 140.000 naar 13.000 euro voor afkoop erfpacht en grond: 'Wat een verschil'

zondag, 22 november 2026 (07:37) - RTV Rijnmond

In dit artikel:

Nathalie en Erik Montfoort uit Rotterdam-Ommoord dreigden hun erfpacht voor 140.000 euro te moeten afkopen. De vooruitbetaalde erfpacht voor de eerste vijftig jaar van hun woning loopt binnenkort af. Het alternatief was vanaf 2028 enkele honderden euro’s per maand aan grondhuur betalen. Omdat de hoge woonlasten hun financiële toekomst onzeker maakten, gingen zij op zoek naar een andere oplossing.

Door archiefonderzoek van erfpachters en deskundigen kwam een oude gemeentelijke regeling opnieuw onder de aandacht. Op basis daarvan konden de Montfoorts gebruikmaken van de historische grondwaarderegeling (HGW). Daarbij wordt gerekend met de grondwaarde uit het bouwjaar van de woning, in plaats van met de sterk gestegen huidige grondprijzen. Ze betaalden uiteindelijk ongeveer 13.000 euro voor zowel de afkoop van de erfpacht als de aankoop van de grond: ruim 127.000 euro minder dan het oorspronkelijke voorstel.

De kwestie raakt veel meer Rotterdammers. In de jaren zeventig en tachtig maakte erfpacht koopwoningen goedkoper, doordat kopers de grond niet hoefden aan te schaffen. De gemeente bleef eigenaar en de eerste vijftig jaar erfpacht werden meestal vooruitbetaald. Voor de eerste woningen uit die periode loopt die termijn nu af. In 2024 kregen 250 erfpachters een aanbod op basis van de huidige grondwaarde, wat tot grote onrust leidde. De gemeente bood later 40 procent korting, maar de bedragen bleven voor veel eigenaren hoog.

Erfpachtdeskundige Kiek Zwetsloot stelt dat mogelijk veel meer eigenaren recht hebben op gunstige voorwaarden uit oude regelingen, waaronder een afkoopregeling uit 1988. Volgens haar is die regeling nooit formeel ingetrokken, maar weten erfpachters vaak niet dat zij bestaat. De gemeente hanteert bovendien 2008 als belangrijke grens, zonder volgens Zwetsloot duidelijk uit te leggen waarom. De Montfoorts kregen hun lage aanbod mede omdat zij hun woning na 2008 kochten.

Rotterdam telt ongeveer 25.000 erfpachters. Zij kunnen de erfpacht periodiek blijven betalen, de tweede periode afkopen of de grond kopen. Volgens Zwetsloot worden eigenaren die willen blijven wonen hierdoor feitelijk voor een moeilijke keuze geplaatst: hoge grondhuur betalen of hun woning verkopen. Verkoop kan onder voorwaarden nog toegang geven tot een voordelige afkoopregeling.

Voor de gemeente zijn de gevolgen financieel aanzienlijk. Rotterdam rekent de komende jaren op 91 miljoen euro aan erfpachtinkomsten; ruimere toepassing van oude regelingen kan die inkomsten verlagen en gevolgen hebben voor het Doorbouwfonds voor woningbouw. De gemeentelijke raadscommissie bespreekt het dossier woensdag. Nathalie Montfoort hoopt dat er ook voor andere erfpachters een duidelijke en redelijke oplossing komt.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Johan Derksen ziet groei Wibra: 'Teken dat het slecht gaat met economie'