'Vergeten' eerste Surinaamse opera keert na 120 jaar terug op het toneel

In dit artikel:

Het Pand der Goden, algemeen gezien als de eerste Surinaamse opera, wordt dit weekend na 120 jaar weer opgevoerd. Theatermaker Mathieu Wijdeven bracht het vergeten werk terug in de belangstelling nadat hij tijdens onderzoek naar zijn familie ontdekte dat zijn betovergrootvader als decormaker en kostuumontwerper aan de oorspronkelijke productie van 1906 had meegewerkt.

De opera werd geschreven door Johannes Nicolaas Helstone (1853–?), die opgroeide op plantage Berg en Dal en dankzij kerkelijke bemiddeling in Leipzig muziekonderwijs kreeg. Helstone schreef een omvangrijk project waarvan het decor tijdens voorstellingen maar liefst vijf keer wisselde; de première en vervolgvoorstellingen vonden plaats in Theater Thalia in Paramaribo en kregen destijds lof. Later raakte het werk echter in vergetelheid — een ontwikkeling die Wijdeven toeschrijft aan koloniale verhoudingen en een gebrek aan blijvende documentatie over kunstenaars uit Suriname. Er staat wel een monument voor Helstone in Paramaribo, maar kennis over hem is schaars, bleek ook tijdens Wijdevens recente onderzoeksreis naar Suriname.

Wijdeven maakt van zijn vondst een documentaire muziektheatervoorstelling: hij balanceert historische feiten en authentiek materiaal om te onderzoeken wat Het Pand der Goden ons nu nog kan vertellen. De reconstructie wordt tijdens OLAB, onderdeel van het internationale O.Festival in Rotterdam, uitgevoerd met operazanger Frank Dolphin Wong en pianist Djuwa Mroivili. Met die reprise wil Wijdeven zowel familiegeschiedenis als een vergeten hoofdstuk van de Surinaamse cultuur herstellen.