Vertrouwenscrisis op ic van Erasmus MC, inspectie onderzoekt werkcultuur
In dit artikel:
Op de intensive care van het Erasmus MC in Rotterdam bestaat al jaren een vertrouwensbreuk tussen een groep medewerkers en de afdelingsleiding onder Diederik Gommers. Interne documenten, honderden e-mails, een klokkenluidermelding en gesprekken met 21 huidige en vijf voormalige medewerkers wijzen op een verziekte werkcultuur: personeel meldt angst, spanningen tussen medisch specialisten en vrees dat dat de patiëntenzorg kan schaden. Meerdere medewerkers hebben hun zorgen de afgelopen vijf jaar bij de ombudsman en de raad van bestuur neergelegd; de raad kreeg sinds 2021 ten minste drie meldingen binnen.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onderzoekt de werkcultuur en voerde enkele maanden geleden gesprekken met de ziekenhuisleiding. Op verzoek van de IGJ onderzocht het ziekenhuis eerder drie meldingen over calamiteiten bij patiënten; die dossiers zijn door de inspectie als afgerond beschouwd. De beroepsvereniging NVIC bracht vorig jaar een bezoek aan de ic en gaf een zwaarwegend advies: voer structureel teamonderzoek uit met expliciete aandacht voor werkdruk, samenwerking en veiligheidscultuur en neem signalen van medewerkers serieus.
Het Erasmus MC liet een extern onderzoek doen door adviesbureau Berenschot naar een klokkenluidersmelding, maar dat onderzoek had volgens critici een beperkte opdracht — de melding mocht niet in "totale omvang" worden onderzocht en er werden vooral vijftien tot twintig medisch specialisten geïnterviewd. Deskundigen noemen die opzet gebrekkig; doordat niet breed werd gesproken met arts-assistenten, verpleegkundigen en andere staflagen zou de kern van de cultuurproblemen niet boven tafel zijn gekomen. Ook werd in het onderzoek niet onderzocht of de raad van bestuur zelf adequaat heeft gereageerd op de signalen.
Verder blijkt uit het journalistiche onderzoek dat afdelingshoofd Diederik Gommers niet over verplichte BROK-certificaten beschikte die nodig zijn voor het uitvoeren van ingrijpend klinisch onderzoek. De landelijke toezichthouder CCMO waarschuwt dat het ontbreken van zo’n certificering niet bijdraagt aan een veilige onderzoeksomgeving. Het Erasmus MC stelt dat Gommers sinds 2023 geen klinisch onderzoek uitvoert en dat hij is begonnen met de cursus, maar geeft geen duidelijkheid over eerdere betrokkenheid bij onderzoeken zonder certificaat.
Het ziekenhuis handhaaft dat kwaliteitsmonitoring, waaronder data uit de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE), geen aanwijzingen levert dat patiëntveiligheid op de ic in het gedrang is. Experts waarschuwen echter dat zulke cijfermatige databanken niet gevoelig zijn voor cultuurproblemen en niet goed zichtbaar maken onveilige situaties, onvolledige overdrachten of slechte communicatie — juist de aspecten die volgens medewerkers onder druk zouden staan. NOS en Nieuwsuur deden geen onderzoek naar individuele patiëntengevallen; hun bevindingen zijn gebaseerd op documenten, interviews en meldingen.