Waarom krijgen 75-plussers geen oproep? Vijf vragen over darmkankeronderzoek

In dit artikel:

Iedere Nederlander van 55 tot en met 75 jaar krijgt elke twee jaar een paarse envelop voor het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Met een thuistest wordt onderzocht of er bloed in de ontlasting zit. Dat kan wijzen op een voorstadium of aanwezigheid van darmkanker, vaak voordat klachten ontstaan. Toch doet een groot deel van de genodigden niet mee.

Mariël Croon, directeur van het MDL Fonds, legt uit dat 75-plussers geen uitnodiging meer krijgen omdat de kans op een nieuwe darmkanker na herhaaldelijk negatieve onderzoeken klein wordt geacht. Het onderzoek richt zich op leeftijdsgroepen met een verhoogd risico. Bij jongere mensen zouden vaker vals-positieve uitslagen ontstaan, wat leidt tot belastende vervolgonderzoeken en extra druk op de zorg.

Het MDL Fonds pleit ervoor om de screening vanaf 50 jaar aan te bieden. Binnenkort komt er onderzoek naar screening van jongere mensen. Ook wordt gekeken naar een eenmalige extra test voor mensen ouder dan 75 jaar bij wie bloed in de ontlasting wordt gevonden.

Een negatieve test geeft geen volledige zekerheid: de eerste screening ontdekt volgens Croon ongeveer 70 tot 80 procent van de gevallen. Sommige tumoren bloeden nauwelijks of ontwikkelen zich snel. Daarom is herhaald deelnemen belangrijk. Darmkanker is meestal niet erfelijk; leefstijl factoren zoals roken, alcohol, overgewicht en veel rood vlees beïnvloeden het risico wel. Mensen met een ouder die aan darmkanker is overleden, moeten extra alert zijn op klachten. Zelftesten zijn online te koop, maar daarbij is begeleiding via de reguliere zorg niet vanzelfsprekend.