Van Coenradie tot Van Heijningen: dit zijn de verkenners en informateurs in onze regio
In dit artikel:
Na de gemeenteraadsverkiezingen zijn in vrijwel alle gemeenten in de regio verkenners of informateurs aangesteld om coalities te verkennen en het nieuwe college van burgemeester en wethouders (B&W) te vormen. Vaak gaat het om ervaren politieke krachten — ex-wethouders, burgemeesters of raadsleden — maar ook buitenstaanders krijgen opdrachten om partijen bij elkaar te brengen.
In Vlaardingen is Ingrid Coenradie gevraagd door de winnaar ONS.Vlaardingen om te onderzoeken welke partijen een coalitie willen vormen. Coenradie (39) is bekend als voormalig Leefbaar Rotterdam-raadslid, ex-staatssecretaris van Justitie & Veiligheid en tegenwoordig Kamerlid voor JA21. In Sliedrecht voeren burgemeester Pieter Verhoeve (Gouda) en voormalig Haagse wethouder Rachid Guernaoui de verkenning, nadat SGP/CU daar nipt de grootste bleef. Voor Voorne aan Zee is burgemeester Erik van Heijningen van Alphen aan den Rijn belast met de verkenning; daar speelt extra complexiteit omdat de gemeente pas drie jaar bestaat en al meerdere bestuurlijke crises kende (onder meer voortijdig afgetreden wethouders en afsplitsingen in de raad).
Niet alle verkenners zijn door hun politieke loopbaan gekend: in Papendrecht is politiekduider John Bijl aangesteld om partijen dichterbij elkaar te brengen. Dat wordt lastig omdat sommige partijen, zoals D66, openlijk hebben afgezien van samenwerking met de PVV. In Papendrecht werd de PVV onder lijsttrekker Nikita de Ruiter onverwacht de grootste; mocht die partij in het college terechtkomen, zou dat een primeur zijn voor de regio.
Sommige gemeenten kiezen juist bewust geen verkenner. Zwijndrecht werkt al jaren met een raadsakkoord en Algemeen Belang-lijsttrekker Fred Loos noemt het aanwijzen van een verkenner niet transparant: "Bij een verkenner kom je toch vaak in politieke achterkamertjes terecht, door zelf in openbaar te formeren weten kiezers veel beter wat er met hun stemmen gebeurt." Ook in Ridderkerk onderhandelen partijen rechtstreeks met elkaar. In Gorinchem is de formatie nog niet gestart door vermeende stemfraude.
Enkele benoemingen uit de regio: Hans Tanis in Alblasserdam; Willem Hoogendam in Albrandswaard; Govert Veldhuijzen in Barendrecht; Arwin van Buuren in Capelle aan den IJssel; Corry van Rhee-Oud Ammerveld in Dordrecht; Geerten Boogaard op Goeree-Overflakkee; Laurens de Graaf in Hardinxveld-Giessendam; Jan Heijkoop in Hendrik-Ido-Ambacht; Servaas Stoop voor Hoeksche Waard; Pascal Lansink-Bastemeijer in Krimpen aan den IJssel; Robbert-Jan van Duijn in Lansingerland; Arnoud Rodenburg in Maassluis; Willem Gradissen in Molenlanden; Richard Sitton en Gert-Jan ’t Hart in Nissewaard; Cathelijne Bouwkamp in Rotterdam; Arnout Hoekstra in Schiedam; en Arnoud Hoekstra en anderen in meerdere plaatsen.
Rol en vervolg: verkenners spreken alle fracties om thema’s en samenwerkingsbereidheid in kaart te brengen. Op basis daarvan kan een informateur met enkele partijen inhoudelijk uitwerken welke plannen het nieuwe college moet uitvoeren. Als partijen het eens worden, kiezen zij wethouders en begint het college aan een bestuursperiode van vier jaar.
Kortom: de formatie is in volle gang, met uiteenlopende methodes en aandachtspunten per gemeente — van ervaren oud-bestuurders tot neutrale duiders en van openbare onderhandelingen tot zorg over achterkamertjespolitiek.