Zie je ook overal spinnen? 'Bang zijn is niet nodig, al zijn het meedogenloze kannibalen'

In dit artikel:

De 92-jarige bioloog Peter van Helsdingen, al 75 jaar spinnenonderzoeker en gastonderzoeker bij Naturalis, wil mensen van hun angst voor spinnen afhelpen. De spinnen die in de herfst opvallend aanwezig zijn, zijn meestal al sinds het voorjaar volwassen aan het worden. Volgens Van Helsdingen zijn ze niet gevaarlijk: ze vallen mensen alleen bij wijze van zelfverdediging aan en verspreiden geen ziektes.

Spinnen zijn jagende vleeseters en kunnen zelfs soortgenoten opeten. Van de ongeveer tweehonderd eitjes in een cocon overleven er gemiddeld slechts veertig; de overige worden vaak al vóór het uitkomen opgegeten. De meeste spinnen vangen hun prooi met een web en zuigen die vervolgens leeg. Wanneer een web beschadigd raakt, eet de spin het op om de eiwitten opnieuw te gebruiken voor nieuwe draden. Afhankelijk van hun functie zijn die draden stevig, dun, kleverig of geschikt om prooi in te wikkelen.

Nederland telt ruim zevenhonderd spinnensoorten, waaronder ongeveer vijftig blijvende exoten. In het Rotterdamse havengebied ontdekte Van Helsdingen in 2015 de rotskogelspin. De wespspin vestigde zich enkele decennia geleden door het mildere klimaat in Nederland, terwijl ook de valse wolfspin hier sinds ongeveer tien jaar terrein wint. Die grotere soort kan pijnlijk bijten, maar doet dat alleen wanneer ze wordt vastgepakt.

Van Helsdingen is vooral enthousiast over springspinnen, die dankzij hun opvallende ogen bewegende mensen kunnen volgen. Tijdens de balts voeren mannetjes ingewikkelde bewegingen en trommelgeluiden uit. Wie spinnen in huis aantreft, kan ze volgens de bioloog beter laten zitten: ze eten levende vliegen en muggen en komen na buitenzetten vaak terug. Hun angstaanjagende reputatie komt vooral door hun snelheid en uiterlijk, niet door werkelijk gevaar, stelt hij.